1 · 导向通达的教法
an6.63:1.1
“Nibbedhikapariyāyaṁ vo, bhikkhave, dhammapariyāyaṁ desessāmi.
“比丘们,我要为你们说导向通达的法门。
an6.63:1.2
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
你们要听,善加作意,我要说了。”
2 · 六项考察的总纲
an6.63:2.1
“Katamo ca so, bhikkhave, nibbedhikapariyāyo dhammapariyāyo?
比丘们,什么是这导向通达的法门?
an6.63:2.2
Kāmā, bhikkhave, veditabbā, kāmānaṁ nidānasambhavo veditabbo, kāmānaṁ vemattatā veditabbā, kāmānaṁ vipāko veditabbo, kāmanirodho veditabbo, kāmanirodhagāminī paṭipadā veditabbā.
比丘们,应知欲,应知欲的生起根源,应知欲的差别,应知欲的异熟,应知欲的止灭,应知趣向欲止灭的行道。
3 · 感受的考察
an6.63:3.1
Vedanā, bhikkhave, veditabbā, vedanānaṁ nidānasambhavo veditabbo, vedanānaṁ vemattatā veditabbā, vedanānaṁ vipāko veditabbo, vedanānirodho veditabbo, vedanānirodhagāminī paṭipadā veditabbā.
比丘们,应知受,应知受的生起根源,应知受的差别,应知受的异熟,应知受的止灭,应知趣向受止灭的行道。
4 · 认知的考察
an6.63:4.1
Saññā, bhikkhave, veditabbā, saññānaṁ nidānasambhavo veditabbo, saññānaṁ vemattatā veditabbā, saññānaṁ vipāko veditabbo, saññānirodho veditabbo, saññānirodhagāminī paṭipadā veditabbā.
比丘们,应知想,应知想的生起根源,应知想的差别,应知想的异熟,应知想的止灭,应知趣向想止灭的行道。
5 · 使心持续受缚的染污的考察
an6.63:5.1
Āsavā, bhikkhave, veditabbā, āsavānaṁ nidānasambhavo veditabbo, āsavānaṁ vemattatā veditabbā, āsavānaṁ vipāko veditabbo, āsavanirodho veditabbo, āsavanirodhagāminī paṭipadā veditabbā.
比丘们,应知漏,应知漏的生起根源,应知漏的差别,应知漏的异熟,应知漏的止灭,应知趣向漏止灭的行道。
6 · 有意的行为的考察
an6.63:6.1
Kammaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ, kammānaṁ nidānasambhavo veditabbo, kammānaṁ vemattatā veditabbā, kammānaṁ vipāko veditabbo, kammanirodho veditabbo, kammanirodhagāminī paṭipadā veditabbā.
比丘们,应知业,应知业的生起根源,应知业的差别,应知业的异熟,应知业的止灭,应知趣向业止灭的行道。
7 · 苦迫的考察
an6.63:7.1
Dukkhaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ, dukkhassa nidānasambhavo veditabbo, dukkhassa vemattatā veditabbā, dukkhassa vipāko veditabbo, dukkhanirodho veditabbo, dukkhanirodhagāminī paṭipadā veditabbā.
比丘们,应知苦,应知苦的生起根源,应知苦的差别,应知苦的异熟,应知苦的止灭,应知趣向苦止灭的行道。
8 · 感官欲求与欲乐对象
an6.63:8.1
‘Kāmā, bhikkhave, veditabbā, kāmānaṁ nidānasambhavo veditabbo, kāmānaṁ vemattatā veditabbā, kāmānaṁ vipāko veditabbo, kāmanirodho veditabbo, kāmanirodhagāminī paṭipadā veditabbā’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
“比丘们,应知欲,应知欲的生起根源,应知欲的差别,应知欲的异熟,应知欲的止灭,应知趣向欲止灭的行道。”这是这样说的。
an6.63:8.2
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
这是依据什么而说?
an6.63:8.3
Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā—
比丘们,有这五欲功德:
an6.63:8.4
cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā,
眼所识的色,可意、可爱、适意、可喜、与欲相应、引起贪染。
an6.63:8.5
sotaviññeyyā saddā …
耳所识的声……
an6.63:8.6
ghānaviññeyyā gandhā …
鼻所识的香……
an6.63:8.7
jivhāviññeyyā rasā …
舌所识的味……
an6.63:8.8
kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.
身所识的触,可意、可爱、适意、可喜、与欲相应、引起贪染。
an6.63:8.9
Api ca kho, bhikkhave, nete kāmā kāmaguṇā nāmete ariyassa vinaye vuccanti—
然而,比丘们,这些不是欲;在圣者的律中,它们称为欲功德:
an6.63:8.10
Saṅkapparāgo purisassa kāmo,
人的欲,是意向中的贪染,
an6.63:8.11
Nete kāmā yāni citrāni loke;
不是世间种种美妙事物;
an6.63:8.12
Saṅkapparāgo purisassa kāmo,
人的欲,是意向中的贪染,
an6.63:8.13
Tiṭṭhanti citrāni tatheva loke;
种种美妙事物仍在世间,
an6.63:8.14
Athettha dhīrā vinayanti chandanti.
而贤智者调伏对它们的意欲。
9 · 欲求的来源之问
10 · 欲求以接触为来源
11 · 欲求的差别
an6.63:11.1
Katamā ca, bhikkhave, kāmānaṁ vemattatā?
比丘们,什么是欲的差别?
an6.63:11.2
Añño, bhikkhave, kāmo rūpesu, añño kāmo saddesu, añño kāmo gandhesu, añño kāmo rasesu, añño kāmo phoṭṭhabbesu.
比丘们,对色的欲不同,对声的欲不同,对香的欲不同,对味的欲不同,对触的欲不同。
an6.63:11.3
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, kāmānaṁ vemattatā.
比丘们,这称为欲的差别。
12 · 欲求的结果
an6.63:12.1
Katamo ca, bhikkhave, kāmānaṁ vipāko?
比丘们,什么是欲的异熟?
13 · 欲的止息及道路
an6.63:13.3
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo kāmanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
an6.63:13.4
sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.
正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。
14 · 通达欲
an6.63:14.1
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ kāme pajānāti, evaṁ kāmānaṁ nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ kāmānaṁ vemattataṁ pajānāti, evaṁ kāmānaṁ vipākaṁ pajānāti, evaṁ kāmanirodhaṁ pajānāti, evaṁ kāmanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti kāmanirodhaṁ.
an6.63:14.2
Kāmā, bhikkhave, veditabbā …pe… kāmanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,
“比丘们,应知欲……应知趣向欲止灭的行道。”
an6.63:14.3
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
所说的这句话,就是依据这个而说。
15 · 三种感受
an6.63:15.1
Vedanā, bhikkhave, veditabbā …pe… vedanānirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,
“比丘们,应知受……应知趣向受止灭的行道。”
an6.63:15.2
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
这是这样说的。这是依据什么而说?
an6.63:15.3
Tisso imā, bhikkhave, vedanā—
比丘们,有这三种受:
16 · 感受的来源
17 · 感受的不同情形
an6.63:17.1
Katamā ca, bhikkhave, vedanānaṁ vemattatā?
比丘们,什么是受的差别?
an6.63:17.2
Atthi, bhikkhave, sāmisā sukhā vedanā, atthi nirāmisā sukhā vedanā, atthi sāmisā dukkhā vedanā, atthi nirāmisā dukkhā vedanā, atthi sāmisā adukkhamasukhā vedanā, atthi nirāmisā adukkhamasukhā vedanā.
an6.63:17.3
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vedanānaṁ vemattatā.
比丘们,这称为受的差别。
“比丘们,感受有哪些不同?愉快的感受,有与感官欲乐有关的,也有与出离感官欲乐有关的;
痛苦的感受,有与感官欲乐有关的,也有与出离感官欲乐有关的;
既不痛苦也不愉快的感受,也有与感官欲乐有关的,以及与出离感官欲乐有关的。这就是感受的不同情形。”
18 · 感受的结果
an6.63:18.1
Katamo ca, bhikkhave, vedanānaṁ vipāko?
比丘们,什么是受的异熟?
an6.63:18.2
Yaṁ kho, bhikkhave, vediyamāno tajjaṁ tajjaṁ attabhāvaṁ abhinibbatteti puññabhāgiyaṁ vā apuññabhāgiyaṁ vā,
an6.63:18.3
ayaṁ vuccati, bhikkhave, vedanānaṁ vipāko.
比丘们,这称为受的异熟。
19 · 受的止息及道路
an6.63:19.3
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
an6.63:19.4
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
正见……正定。
20 · 通达受
an6.63:20.1
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ vedanaṁ pajānāti, evaṁ vedanānaṁ nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ vedanānaṁ vemattataṁ pajānāti, evaṁ vedanānaṁ vipākaṁ pajānāti, evaṁ vedanānirodhaṁ pajānāti, evaṁ vedanānirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti. So imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti vedanānirodhaṁ.
an6.63:20.2
Vedanā, bhikkhave, veditabbā …pe… vedanānirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,
“比丘们,应知受……应知趣向受止灭的行道。”
an6.63:20.3
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
所说的这句话,就是依据这个而说。
21 · 六种认知
an6.63:21.1
Saññā, bhikkhave, veditabbā …pe… saññānirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,
“比丘们,应知想……应知趣向想止灭的行道。”
an6.63:21.2
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
这是这样说的。这是依据什么而说?
an6.63:21.3
Chayimā, bhikkhave, saññā—
比丘们,有这六种想:
an6.63:21.4
rūpasaññā, saddasaññā, gandhasaññā, rasasaññā, phoṭṭhabbasaññā, dhammasaññā.
色想、声想、香想、味想、触想、法想。
22 · 认知的来源
23 · 认知的差别
an6.63:23.1
Katamā ca, bhikkhave, saññānaṁ vemattatā?
比丘们,什么是想的差别?
an6.63:23.2
Aññā, bhikkhave, saññā rūpesu, aññā saññā saddesu, aññā saññā gandhesu, aññā saññā rasesu, aññā saññā phoṭṭhabbesu, aññā saññā dhammesu.
比丘们,对色的想不同,对声的想不同,对香的想不同,对味的想不同,对触的想不同,对法的想不同。
an6.63:23.3
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, saññānaṁ vemattatā.
比丘们,这称为想的差别。
24 · 认知与表达
an6.63:24.1
Katamo ca, bhikkhave, saññānaṁ vipāko?
比丘们,什么是想的异熟?
an6.63:24.2
Vohāravepakkaṁ, bhikkhave, saññaṁ vadāmi.
比丘们,我说想以言说为异熟。
an6.63:24.3
Yathā yathā naṁ sañjānāti tathā tathā voharati, evaṁ saññī ahosinti.
an6.63:24.4
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, saññānaṁ vipāko.
比丘们,这称为想的异熟。
25 · 想的止息及道路
an6.63:25.3
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saññānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
an6.63:25.4
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
正见……正定。
26 · 通达想
an6.63:26.1
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ saññaṁ pajānāti, evaṁ saññānaṁ nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ saññānaṁ vemattataṁ pajānāti, evaṁ saññānaṁ vipākaṁ pajānāti, evaṁ saññānirodhaṁ pajānāti, evaṁ saññānirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti saññānirodhaṁ.
an6.63:26.2
Saññā, bhikkhave, veditabbā …pe… saññānirodhagāminī paṭipadā veditabbāti.
“比丘们,应知想……应知趣向想止灭的行道。”
an6.63:26.3
Iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
所说的这句话,就是依据这个而说。
27 · 三种漏
an6.63:27.1
Āsavā, bhikkhave, veditabbā …pe… āsavanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,
“比丘们,应知漏……应知趣向漏止灭的行道。”
an6.63:27.2
iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
这是这样说的。这是依据什么而说?
an6.63:27.3
Tayome, bhikkhave, āsavā—
比丘们,有这三种漏:
“比丘们,我为什么说应认识使心持续受缚的染污本身、它的来源、不同情形、结果、止息,以及通向止息的修行道路?这样的染污有三种:
感官欲望的染污,
驱使自己不断成为某种存在的染污,
以及‘没有清楚地看见’这一类染污。”
本段全部词语
漏 · 欲漏 · 有漏(bhavāsava) · 无明漏
28 · 漏的来源
29 · 漏的不同去向
an6.63:29.1
Katamā ca, bhikkhave, āsavānaṁ vemattatā?
比丘们,什么是漏的差别?
an6.63:29.2
Atthi, bhikkhave, āsavā nirayagamanīyā, atthi āsavā tiracchānayonigamanīyā, atthi āsavā pettivisayagamanīyā, atthi āsavā manussalokagamanīyā, atthi āsavā devalokagamanīyā.
an6.63:29.3
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, āsavānaṁ vemattatā.
比丘们,这称为漏的差别。
30 · 漏的结果
an6.63:30.1
Katamo ca, bhikkhave, āsavānaṁ vipāko?
比丘们,什么是漏的异熟?
31 · 漏的止息及道路
an6.63:31.3
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo āsavanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
an6.63:31.4
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
正见……正定。
32 · 通达漏
an6.63:32.1
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ āsave pajānāti, evaṁ āsavānaṁ nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ āsavānaṁ vemattataṁ pajānāti, evaṁ āsavānaṁ vipākaṁ pajānāti, evaṁ āsavānaṁ nirodhaṁ pajānāti, evaṁ āsavānaṁ nirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti āsavanirodhaṁ.
an6.63:32.2
Āsavā, bhikkhave, veditabbā …pe… āsavanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti.
“比丘们,应知漏……应知趣向漏止灭的行道。”
an6.63:32.3
Iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
所说的这句话,就是依据这个而说。
33 · 意向与业
an6.63:33.1
Kammaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ …pe… kammanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.
“比丘们,应知业……应知趣向业止灭的行道。”这是这样说的。
an6.63:33.2
Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
这是依据什么而说?
an6.63:33.3
Cetanāhaṁ, bhikkhave, kammaṁ vadāmi.
比丘们,我说思就是业。
an6.63:33.4
Cetayitvā kammaṁ karoti—
有思后,造作业,
an6.63:33.5
kāyena vācāya manasā.
以身、以语、以意。
34 · 业的来源
35 · 业的不同受报处
an6.63:35.1
Katamā ca, bhikkhave, kammānaṁ vemattatā?
比丘们,什么是业的差别?
an6.63:35.2
Atthi, bhikkhave, kammaṁ nirayavedanīyaṁ, atthi kammaṁ tiracchānayonivedanīyaṁ, atthi kammaṁ pettivisayavedanīyaṁ, atthi kammaṁ manussalokavedanīyaṁ, atthi kammaṁ devalokavedanīyaṁ.
an6.63:35.3
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, kammānaṁ vemattatā.
比丘们,这称为业的差别。
36 · 业的结果成熟时机
37 · 业的止息及道路
an6.63:37.3
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo kammanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
an6.63:37.4
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
正见……正定。
38 · 通达业
an6.63:38.1
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ kammaṁ pajānāti, evaṁ kammānaṁ nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ kammānaṁ vemattataṁ pajānāti, evaṁ kammānaṁ vipākaṁ pajānāti, evaṁ kammanirodhaṁ pajānāti, evaṁ kammanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti kammanirodhaṁ.
an6.63:38.2
Kammaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ …pe… kammanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,
“比丘们,应知业……应知趣向业止灭的行道。”
an6.63:38.3
iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
所说的这句话,就是依据这个而说。
39 · 苦的内容
an6.63:39.1
Dukkhaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ, dukkhassa nidānasambhavo veditabbo, dukkhassa vemattatā veditabbā, dukkhassa vipāko veditabbo, dukkhanirodho veditabbo, dukkhanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti.
比丘们,应知苦,应知苦的生起根源,应知苦的差别,应知苦的异熟,应知苦的止灭,应知趣向苦止灭的行道。
an6.63:39.2
Iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
这是这样说的。这是依据什么而说?
an6.63:39.3
Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, byādhipi dukkho, maraṇampi dukkhaṁ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ, saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.
生是苦,老是苦,病是苦,死是苦,愁、悲、苦、忧、恼是苦,所愿求而不得也是苦;简言之,五取蕴是苦。
40 · 苦的来源
41 · 苦的不同情形
an6.63:41.1
Katamā ca, bhikkhave, dukkhassa vemattatā?
比丘们,什么是苦的差别?
an6.63:41.2
Atthi, bhikkhave, dukkhaṁ adhimattaṁ, atthi parittaṁ, atthi dandhavirāgi, atthi khippavirāgi.
比丘们,有强烈的苦,有微小的苦,有缓慢消退的苦,有迅速消退的苦。
an6.63:41.3
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhassa vemattatā.
比丘们,这称为苦的差别。
42 · 苦带来迷乱或寻找出路
an6.63:42.1
Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa vipāko?
比丘们,什么是苦的异熟?
an6.63:42.2
Idha, bhikkhave, ekacco yena dukkhena abhibhūto pariyādinnacitto socati kilamati paridevati, urattāḷiṁ kandati, sammohaṁ āpajjati, yena vā pana dukkhena abhibhūto pariyādinnacitto bahiddhā pariyeṭṭhiṁ āpajjati:
比丘们,这里,有人被苦压倒、心被占据,忧愁、疲惫、悲泣,捶胸哭号,陷入迷乱;或被苦压倒、心被占据,向外寻求:
an6.63:42.3
‘ko ekapadaṁ dvipadaṁ jānāti imassa dukkhassa nirodhāyā’ti?
‘谁知道止灭这种苦的一句、两句话?’
an6.63:42.4
Sammohavepakkaṁ vāhaṁ, bhikkhave, dukkhaṁ vadāmi pariyeṭṭhivepakkaṁ vā.
比丘们,我说苦以迷乱为异熟,或以寻求为异熟。
an6.63:42.5
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhassa vipāko.
比丘们,这称为苦的异熟。
43 · 苦的止息及道路
an6.63:43.3
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo dukkhassa nirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—
an6.63:43.4
sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.
正见……正定。
44 · 通达苦
an6.63:44.1
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ dukkhaṁ pajānāti, evaṁ dukkhassa nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ dukkhassa vemattataṁ pajānāti, evaṁ dukkhassa vipākaṁ pajānāti, evaṁ dukkhanirodhaṁ pajānāti, evaṁ dukkhanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti dukkhanirodhaṁ.
an6.63:44.2
Dukkhaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ, dukkhassa nidānasambhavo veditabbo, dukkhassa vemattatā veditabbā, dukkhassa vipāko veditabbo, dukkhanirodho veditabbo, dukkhanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti.
an6.63:44.3
Iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
所说的这句话,就是依据这个而说。
45 · 结语
an6.63:45.1
Ayaṁ kho so, bhikkhave, nibbedhikapariyāyo dhammapariyāyo”ti.
比丘们,这就是导向通达的法门。”