1 · 毗舍佉拜访法授比丘尼
2 · 什么是有身
mn44:2.4
seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.
即色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。
mn44:2.6
“Sādhayye”ti kho visākho upāsako dhammadinnāya bhikkhuniyā bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā dhammadinnaṁ bhikkhuniṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi:
优婆塞毗舍佉说:“善哉,尊姊!”他欢喜、随喜法授比丘尼所说,又向法授比丘尼问道:
3 · 有身的生起
mn44:3.3
“Yāyaṁ, āvuso visākha, taṇhā ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṁ—
“毗舍佉友,就是这导致再有、伴随喜与贪、于处处欢喜的渴爱,即:
“尊姊,这种与执取相连的身心存在,是怎样生起的?”
“毗舍佉,佛陀说,它的生起来自这样的渴求:它促成再次出生,伴随着喜爱与贪恋,遇到什么便在其中寻找满足;也就是渴求感官享受、渴求继续存在或成为某种存在,以及渴求某种存在消失。”
4 · 有身的止息
mn44:4.3
“Yo kho, āvuso visākha, tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo;
5 · 通向有身止息的道路
mn44:5.1
“‘Sakkāyanirodhagāminī paṭipadā sakkāyanirodhagāminī paṭipadā’ti, ayye, vuccati.
mn44:5.2
Katamā nu kho, ayye, sakkāyanirodhagāminī paṭipadā vuttā bhagavatā”ti?
尊姊,世尊所说的趣向有身灭的行道是什么?”
mn44:5.3
“Ayameva kho, āvuso visākha, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo sakkāyanirodhagāminī paṭipadā vuttā bhagavatā, seyyathidaṁ—
6 · 执取与五取蕴
mn44:6.1
“Taññeva nu kho, ayye, upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā udāhu aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānan”ti?
mn44:6.2
“Na kho, āvuso visākha, taññeva upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā, nāpi aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānaṁ.
7 · 有身见如何形成
mn44:7.2
“Idhāvuso visākha, assutavā puthujjano, ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto, sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto,
“毗舍佉友,这里,无闻凡夫不见圣者,不善巧于圣者之法,未受圣者之法的调伏;不见善士,不善巧于善士之法,未受善士之法的调伏。
mn44:7.3
rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.
他把色看作我,或把我看作有色,或把色看作在我中,或把我看作在色中。
mn44:7.4
Vedanaṁ …pe…
对受……
mn44:7.5
saññaṁ …
对想……
mn44:7.6
saṅkhāre …
对行……
mn44:7.7
viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
他把识看作我,或把我看作有识,或把识看作在我中,或把我看作在识中。
8 · 有身见如何不形成
mn44:8.2
“Idhāvuso visākha, sutavā ariyasāvako, ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto, sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto,
“毗舍佉友,这里,多闻圣弟子见圣者,善巧于圣者之法,善受圣者之法的调伏;见善士,善巧于善士之法,善受善士之法的调伏。
mn44:8.3
na rūpaṁ attato samanupassati, na rūpavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā rūpaṁ, na rūpasmiṁ vā attānaṁ.
他不把色看作我,不把我看作有色,不把色看作在我中,不把我看作在色中。
mn44:8.4
Na vedanaṁ …pe…
对受也不……
mn44:8.5
na saññaṁ …
对想也不……
mn44:8.6
na saṅkhāre …pe…
对行也不……
mn44:8.7
na viññāṇaṁ attato samanupassati, na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, na attani vā viññāṇaṁ, na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
他不把识看作我,不把我看作有识,不把识看作在我中,不把我看作在识中。
9 · 八支圣道
10 · 道是有为
11 · 八支圣道与三类修习
mn44:11.1
“Ariyena nu kho, ayye, aṭṭhaṅgikena maggena tayo khandhā saṅgahitā udāhu tīhi khandhehi ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅgahito”ti?
mn44:11.2
“Na kho, āvuso visākha, ariyena aṭṭhaṅgikena maggena tayo khandhā saṅgahitā; tīhi ca kho, āvuso visākha, khandhehi ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saṅgahito.
mn44:11.3
Yā cāvuso visākha, sammāvācā yo ca sammākammanto yo ca sammāājīvo ime dhammā sīlakkhandhe saṅgahitā.
mn44:11.4
Yo ca sammāvāyāmo yā ca sammāsati yo ca sammāsamādhi ime dhammā samādhikkhandhe saṅgahitā.
12 · 定及其修习
mn44:12.1
“Katamo panāyye, samādhi, katame dhammā samādhinimittā, katame dhammā samādhiparikkhārā, katamā samādhibhāvanā”ti?
“尊姊,什么是定?哪些法是定相?哪些法是定的资具?什么是定的修习?”
mn44:12.5
Yā tesaṁyeva dhammānaṁ āsevanā bhāvanā bahulīkammaṁ, ayaṁ ettha samādhibhāvanā”ti.
对这些法的习行、修习、多修习,就是这里所说的定的修习。”
13 · 三种行
14 · 三种行的所指
mn44:14.1
“Katamo panāyye, kāyasaṅkhāro, katamo vacīsaṅkhāro, katamo cittasaṅkhāro”ti?
15 · 如此分类的理由
mn44:15.1
“Kasmā panāyye, assāsapassāsā kāyasaṅkhāro, kasmā vitakkavicārā vacīsaṅkhāro, kasmā saññā ca vedanā ca cittasaṅkhāro”ti?
mn44:15.2
“Assāsapassāsā kho, āvuso visākha, kāyikā ete dhammā kāyappaṭibaddhā, tasmā assāsapassāsā kāyasaṅkhāro.
“毗舍佉友,入出息是身体的法,与身体相系,所以入出息是身行。
mn44:15.3
Pubbe kho, āvuso visākha, vitakketvā vicāretvā pacchā vācaṁ bhindati, tasmā vitakkavicārā vacīsaṅkhāro.
毗舍佉友,先寻、伺,然后才发出言语,所以寻与伺是语行。
mn44:15.4
Saññā ca vedanā ca cetasikā ete dhammā cittappaṭibaddhā, tasmā saññā ca vedanā ca cittasaṅkhāro”ti.
想与受是心的法,与心相系,所以想与受是心行。”
16 · 进入想受灭
mn44:16.2
“Na kho, āvuso visākha, saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjantassa bhikkhuno evaṁ hoti:
“毗舍佉友,比丘进入想受灭时,并不这样想:
mn44:16.3
‘ahaṁ saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjissan’ti vā, ‘ahaṁ saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjāmī’ti vā, ‘ahaṁ saññāvedayitanirodhaṁ samāpanno’ti vā.
mn44:16.4
Atha khvāssa pubbeva tathā cittaṁ bhāvitaṁ hoti yaṁ taṁ tathattāya upanetī”ti.
而是他的心先前已经如此修习,带领他进入那样的状态。”
“尊姊,怎样进入认知与感受止息的状态?”
“毗舍佉,比丘进入这种状态时,并没有想着‘我要进入’‘我正在进入’或‘我已经进入认知与感受的止息’。是他此前对心的训练,把他带到了这样的状态。”
本段全部词语
17 · 三种行止息的次序
mn44:17.1
“Saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjantassa panāyye, bhikkhuno katame dhammā paṭhamaṁ nirujjhanti—yadi vā kāyasaṅkhāro, yadi vā vacīsaṅkhāro, yadi vā cittasaṅkhāro”ti?
18 · 从想受灭出来
mn44:18.2
“Na kho, āvuso visākha, saññāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahantassa bhikkhuno evaṁ hoti:
“毗舍佉友,比丘从想受灭等至出起时,并不这样想:
mn44:18.3
‘ahaṁ saññāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahissan’ti vā, ‘ahaṁ saññāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahāmī’ti vā, ‘ahaṁ saññāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhito’ti vā.
mn44:18.4
Atha khvāssa pubbeva tathā cittaṁ bhāvitaṁ hoti yaṁ taṁ tathattāya upanetī”ti.
而是他的心先前已经如此修习,带领他进入那样的状态。”
“尊姊,怎样从认知与感受止息的状态中出来?”
“毗舍佉,比丘从中出来时,也没有想着‘我要出来’‘我正在出来’或‘我已经从认知与感受止息的状态中出来’。是他此前对心的训练,把他带到了这样的状态。”
本段全部词语
19 · 三种行恢复的次序
mn44:19.1
“Saññāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhahantassa panāyye, bhikkhuno katame dhammā paṭhamaṁ uppajjanti—yadi vā kāyasaṅkhāro, yadi vā vacīsaṅkhāro, yadi vā cittasaṅkhāro”ti?
20 · 出起后的接触
mn44:20.1
“Saññāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhitaṁ panāyye, bhikkhuṁ kati phassā phusantī”ti?
“尊姊,从想受灭等至出起的比丘,有几种触接触他?”
21 · 出起后心的倾向
mn44:21.1
“Saññāvedayitanirodhasamāpattiyā vuṭṭhitassa panāyye, bhikkhuno kiṁninnaṁ cittaṁ hoti kiṁpoṇaṁ kiṁpabbhāran”ti?
“尊姊,从想受灭等至出起的比丘,他的心倾向什么、趋向什么、朝向什么?”
22 · 三种感受
23 · 三种感受的定义
mn44:23.1
“Katamā panāyye, sukhā vedanā, katamā dukkhā vedanā, katamā adukkhamasukhā vedanā”ti?
mn44:23.2
“Yaṁ kho, āvuso visākha, kāyikaṁ vā cetasikaṁ vā sukhaṁ sātaṁ vedayitaṁ—
“毗舍佉友,凡身体或心所感受的乐、适意,
mn44:23.4
Yaṁ kho, āvuso visākha, kāyikaṁ vā cetasikaṁ vā dukkhaṁ asātaṁ vedayitaṁ—
毗舍佉友,凡身体或心所感受的苦、不适意,
mn44:23.6
Yaṁ kho, āvuso visākha, kāyikaṁ vā cetasikaṁ vā neva sātaṁ nāsātaṁ vedayitaṁ—
毗舍佉友,凡身体或心所感受的既非适意也非不适意,
24 · 感受何以是乐、何以是苦
mn44:24.1
“Sukhā panāyye, vedanā kiṁsukhā kiṁdukkhā, dukkhā vedanā kiṁsukhā kiṁdukkhā, adukkhamasukhā vedanā kiṁsukhā kiṁdukkhā”ti?
25 · 感受中的潜在倾向
mn44:25.1
“Sukhāya panāyye, vedanāya kiṁ anusayo anuseti, dukkhāya vedanāya kiṁ anusayo anuseti, adukkhamasukhāya vedanāya kiṁ anusayo anusetī”ti?
26 · 并非每种感受都有随眠
mn44:26.1
“Sabbāya nu kho, ayye, sukhāya vedanāya rāgānusayo anuseti, sabbāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayo anuseti, sabbāya adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo anusetī”ti?
27 · 三种应断的倾向
mn44:27.1
“Sukhāya panāyye, vedanāya kiṁ pahātabbaṁ, dukkhāya vedanāya kiṁ pahātabbaṁ, adukkhamasukhāya vedanāya kiṁ pahātabban”ti?
28 · 修行中的例外
mn44:28.1
“Sabbāya nu kho, ayye, sukhāya vedanāya rāgānusayo pahātabbo, sabbāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahātabbo, sabbāya adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo pahātabbo”ti?
mn44:28.2
“Na kho, āvuso visākha, sabbāya sukhāya vedanāya rāgānusayo pahātabbo, na sabbāya dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahātabbo, na sabbāya adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo pahātabbo.
mn44:28.3
Idhāvuso visākha, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
mn44:28.5
Idhāvuso visākha, bhikkhu iti paṭisañcikkhati:
毗舍佉友,这里,比丘这样省察:
mn44:28.6
‘kudāssu nāmāhaṁ tadāyatanaṁ upasampajja viharissāmi yadariyā etarahi āyatanaṁ upasampajja viharantī’ti?
‘我究竟什么时候才能进入并住于圣者们如今所进入并安住的那个境界呢?’
mn44:28.7
Iti anuttaresu vimokkhesu pihaṁ upaṭṭhāpayato uppajjati pihāppaccayā domanassaṁ.
他如此建立对无上解脱的希求,便以希求为缘而生起忧。
mn44:28.9
Idhāvuso visākha, bhikkhu sukhassa ca pahānā, dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
29 · 问答的终点
mn44:29.14
“Accayāsi, āvuso visākha, pañhaṁ, nāsakkhi pañhānaṁ pariyantaṁ gahetuṁ.
“毗舍佉友,你问过了界限,未能把握问题的终点。
mn44:29.15
Nibbānogadhañhi, āvuso visākha, brahmacariyaṁ, nibbānaparāyanaṁ nibbānapariyosānaṁ.
mn44:29.16
Ākaṅkhamāno ca tvaṁ, āvuso visākha, bhagavantaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ puccheyyāsi, yathā ca te bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāsī”ti.
毗舍佉友,你若愿意,可以来到世尊处询问此义;世尊怎样为你解答,你就应当那样记持。”
30 · 佛陀认可法授的回答
mn44:30.1
Atha kho visākho upāsako dhammadinnāya bhikkhuniyā bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā dhammadinnaṁ bhikkhuniṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
那时,优婆塞毗舍佉欢喜、随喜法授比丘尼所说,从座位起身,礼敬法授比丘尼,右绕后,来到世尊处;来到后,礼敬世尊,坐在一旁。
mn44:30.2
Ekamantaṁ nisinno kho visākho upāsako yāvatako ahosi dhammadinnāya bhikkhuniyā saddhiṁ kathāsallāpo taṁ sabbaṁ bhagavato ārocesi.
mn44:30.4
“paṇḍitā, visākha, dhammadinnā bhikkhunī, mahāpaññā, visākha, dhammadinnā bhikkhunī.
mn44:30.5
Mañcepi tvaṁ, visākha, etamatthaṁ puccheyyāsi, ahampi taṁ evamevaṁ byākareyyaṁ, yathā taṁ dhammadinnāya bhikkhuniyā byākataṁ.
mn44:30.6
Eso cevetassa attho. Evañca naṁ dhārehī”ti.
它的意义正是如此,你应当这样记持。”