1 · 回忆过去的生活
sn22.79:1.1
Sāvatthinidānaṁ.
缘起于舍卫城。
sn22.79:1.2
“Ye hi keci, bhikkhave, samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussaramānā anussaranti sabbete pañcupādānakkhandhe anussaranti etesaṁ vā aññataraṁ.
“比丘们,凡沙门或婆罗门,回忆种种过去住处时,他们全都是回忆五取蕴,或其中某一种。
sn22.79:1.3
Katame pañca?
哪五种?
sn22.79:1.4
‘Evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānan’ti—
‘过去时,我有这样的色。’
sn22.79:1.5
iti vā hi, bhikkhave, anussaramāno rūpaṁyeva anussarati.
比丘们,这样回忆,就是回忆色。
sn22.79:1.6
‘Evaṁvedano ahosiṁ atītamaddhānan’ti—
‘过去时,我有这样的受。’
sn22.79:1.7
iti vā hi, bhikkhave, anussaramāno vedanaṁyeva anussarati.
比丘们,这样回忆,就是回忆受。
sn22.79:1.8
‘Evaṁsañño ahosiṁ atītamaddhānan’ti …
‘过去时,我有这样的想。’……
sn22.79:1.9
‘evaṁsaṅkhāro ahosiṁ atītamaddhānan’ti …
‘过去时,我有这样的行。’……
sn22.79:1.10
‘evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānan’ti—
‘过去时,我有这样的识。’
sn22.79:1.11
iti vā hi, bhikkhave, anussaramāno viññāṇameva anussarati.
比丘们,这样回忆,就是回忆识。
2 · 为什么称为色
sn22.79:2.1
Kiñca, bhikkhave, rūpaṁ vadetha?
比丘们,为什么称为色?
sn22.79:2.2
Ruppatīti kho, bhikkhave, tasmā ‘rūpan’ti vuccati.
比丘们,因为受损,所以称为色。
sn22.79:2.3
Kena ruppati?
受什么损害?
sn22.79:2.4
Sītenapi ruppati, uṇhenapi ruppati, jighacchāyapi ruppati, pipāsāyapi ruppati, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassenapi ruppati.
受寒冷损害,受炎热损害,受饥饿损害,受口渴损害,也受虻、蚊、风、日晒、爬虫接触的损害。
sn22.79:2.5
Ruppatīti kho, bhikkhave, tasmā ‘rūpan’ti vuccati.
比丘们,因为受损,所以称为色。
3 · 为什么称为受
sn22.79:3.1
Kiñca, bhikkhave, vedanaṁ vadetha?
比丘们,为什么称为受?
4 · 为什么称为想
sn22.79:4.1
Kiñca, bhikkhave, saññaṁ vadetha?
比丘们,为什么称为想?
sn22.79:4.4
Nīlampi sañjānāti, pītakampi sañjānāti, lohitakampi sañjānāti, odātampi sañjānāti.
5 · 为什么称为行
sn22.79:5.1
Kiñca, bhikkhave, saṅkhāre vadetha?
比丘们,为什么称为行?
sn22.79:5.4
Rūpaṁ rūpattāya saṅkhatamabhisaṅkharonti, vedanaṁ vedanattāya saṅkhatamabhisaṅkharonti, saññaṁ saññattāya saṅkhatamabhisaṅkharonti, saṅkhāre saṅkhārattāya saṅkhatamabhisaṅkharonti, viññāṇaṁ viññāṇattāya saṅkhatamabhisaṅkharonti.
把有为的色造作为色的状态,把有为的受造作为受的状态,把有为的想造作为想的状态,把有为的行造作为行的状态,把有为的识造作为识的状态。
6 · 为什么称为识
sn22.79:6.1
Kiñca, bhikkhave, viññāṇaṁ vadetha?
比丘们,为什么称为识?
sn22.79:6.2
Vijānātīti kho, bhikkhave, tasmā ‘viññāṇan’ti vuccati.
比丘们,因为识知,所以称为识。
sn22.79:6.3
Kiñca vijānāti?
识知什么?
sn22.79:6.4
Ambilampi vijānāti, tittakampi vijānāti, kaṭukampi vijānāti, madhurampi vijānāti, khārikampi vijānāti, akhārikampi vijānāti, loṇikampi vijānāti, aloṇikampi vijānāti.
识知酸、苦、辛、甜、碱味、非碱味、咸、不咸。
sn22.79:6.5
Vijānātīti kho, bhikkhave, tasmā ‘viññāṇan’ti vuccati.
比丘们,因为识知,所以称为识。
7 · 不再被色吞噬
sn22.79:7.1
Tatra, bhikkhave, sutavā ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:
比丘们,在此,多闻圣弟子这样省察:
sn22.79:7.3
Atītampāhaṁ addhānaṁ evameva rūpena khajjiṁ, seyyathāpi etarahi paccuppannena rūpena khajjāmi.
sn22.79:7.4
Ahañceva kho pana anāgataṁ rūpaṁ abhinandeyyaṁ, anāgatampāhaṁ addhānaṁ evameva rūpena khajjeyyaṁ, seyyathāpi etarahi paccuppannena rūpena khajjāmī’ti.
sn22.79:7.5
So iti paṭisaṅkhāya atītasmiṁ rūpasmiṁ anapekkho hoti;
他这样审察后,对过去的色不再顾恋,
sn22.79:7.6
anāgataṁ rūpaṁ nābhinandati;
不欢喜未来的色,
8 · 不再被受吞噬
sn22.79:8.2
Atītampāhaṁ addhānaṁ evameva vedanāya khajjiṁ, seyyathāpi etarahi paccuppannāya vedanāya khajjāmi.
sn22.79:8.3
Ahañceva kho pana anāgataṁ vedanaṁ abhinandeyyaṁ;
如果我欢喜未来的受,
sn22.79:8.4
anāgatampāhaṁ addhānaṁ evameva vedanāya khajjeyyaṁ, seyyathāpi etarahi paccuppannāya vedanāya khajjāmī’ti.
sn22.79:8.5
So iti paṭisaṅkhāya atītāya vedanāya anapekkho hoti;
他这样审察后,对过去的受不再顾恋,
sn22.79:8.6
anāgataṁ vedanaṁ nābhinandati;
不欢喜未来的受,
9 · 不再被想与行吞噬
sn22.79:9.3
Atītampāhaṁ addhānaṁ evameva saṅkhārehi khajjiṁ, seyyathāpi etarahi paccuppannehi saṅkhārehi khajjāmīti.
sn22.79:9.4
Ahañceva kho pana anāgate saṅkhāre abhinandeyyaṁ;
如果我欢喜未来的行,
sn22.79:9.5
anāgatampāhaṁ addhānaṁ evameva saṅkhārehi khajjeyyaṁ, seyyathāpi etarahi paccuppannehi saṅkhārehi khajjāmī’ti.
sn22.79:9.6
So iti paṭisaṅkhāya atītesu saṅkhāresu anapekkho hoti;
他这样审察后,对过去的行不再顾恋,
sn22.79:9.7
anāgate saṅkhāre nābhinandati;
不欢喜未来的行,
10 · 不再被识吞噬
sn22.79:10.2
Atītampi addhānaṁ evameva viññāṇena khajjiṁ, seyyathāpi etarahi paccuppannena viññāṇena khajjāmi.
sn22.79:10.3
Ahañceva kho pana anāgataṁ viññāṇaṁ abhinandeyyaṁ;
如果我欢喜未来的识,
sn22.79:10.4
anāgatampāhaṁ addhānaṁ evameva viññāṇena khajjeyyaṁ, seyyathāpi etarahi paccuppannena viññāṇena khajjāmī’ti.
sn22.79:10.5
So iti paṭisaṅkhāya atītasmiṁ viññāṇasmiṁ anapekkho hoti;
他这样审察后,对过去的识不再顾恋,
sn22.79:10.6
anāgataṁ viññāṇaṁ nābhinandati;
不欢喜未来的识,
11 · 变化苦迫的不是本体
sn22.79:11.1
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
比丘们,你们怎么想?
sn22.79:11.5
“Dukkhaṁ, bhante”.
“苦,尊者。”
sn22.79:11.6
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
“无常、苦、以变易为法的,适合这样看待吗:
sn22.79:11.7
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
‘这是我的,这就是我,这是我的本体。’”
sn22.79:11.8
“No hetaṁ, bhante”.
“不,尊者。”
sn22.79:11.9
“Vedanā …
“受……
sn22.79:11.10
saññā …
想……
sn22.79:11.11
saṅkhārā …
行……
sn22.79:11.15
“Dukkhaṁ, bhante”.
“苦,尊者。”
sn22.79:11.16
“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:
“无常、苦、以变易为法的,适合这样看待吗:
sn22.79:11.17
‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?
‘这是我的,这就是我,这是我的本体。’”
sn22.79:11.18
“No hetaṁ, bhante”.
“不,尊者。”
sn22.79:11.19
“Tasmātiha, bhikkhave, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ rūpaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.
“所以,比丘们,一切色,无论过去、未来、现在,内或外,粗或细,劣或胜,远或近,所有色都应以正慧如实见为:‘这不是我的,这不是我,这不是我的本体。’
sn22.79:11.20
Yā kāci vedanā …
一切受……
sn22.79:11.21
yā kāci saññā …
一切想……
sn22.79:11.22
ye keci saṅkhārā …
一切行……
佛陀问:“比丘们,你们看,有形的现象是恒定的,还是不断变化的?”
“不断变化的,尊者。”
“不断变化的,是可靠的安乐,还是会形成苦迫?”
“会形成苦迫,尊者。”
“那么,对于不断变化、带来苦迫、注定改变的现象,适合认为‘这是我的,这就是我,这是我的本体’吗?”
“不适合,尊者。”
佛陀对感受、认知、心理造作和感知,也作同样的询问;比丘们同样回答:它们不恒定、会形成苦迫、注定改变,不适合当成‘我的’‘我’或‘我的本体’。
佛陀说:“因此,不论过去、未来还是现在,自身还是外在,粗显还是细微,低劣还是殊胜,远处还是近处,所有有形现象、感受、认知、心理造作和感知,都应当用导向圆满解脱的领悟和明辨,按实际情形看待:‘这不属于我,这不是我,这不是我的本体。’”
12 · 正在修学者的四种转变
sn22.79:12.1
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, ariyasāvako apacināti, no ācināti;
比丘们,这称为圣弟子:减损,不积集;
sn22.79:12.3
visineti, na ussineti;
解结,不缠结;
sn22.79:12.4
vidhūpeti, na sandhūpeti.
熄灭,不燃起。
sn22.79:12.5
Kiñca apacināti, no ācināti?
减损什么,而不积集?
sn22.79:12.6
Rūpaṁ apacināti, no ācināti;
减损色,不积集;
sn22.79:12.7
vedanaṁ …
受……
sn22.79:12.8
saññaṁ …
想……
sn22.79:12.9
saṅkhāre …
行……
sn22.79:12.10
viññāṇaṁ apacināti, no ācināti.
减损识,不积集。
sn22.79:12.13
vedanaṁ …
受……
sn22.79:12.14
saññaṁ …
想……
sn22.79:12.15
saṅkhāre …
行……
sn22.79:12.17
Kiñca visineti, na ussineti?
解结什么,而不缠结?
sn22.79:12.18
Rūpaṁ visineti, na ussineti;
解结色,不缠结;
sn22.79:12.19
vedanaṁ …
受……
sn22.79:12.20
saññaṁ …
想……
sn22.79:12.21
saṅkhāre …
行……
sn22.79:12.22
viññāṇaṁ visineti, na ussineti.
解结识,不缠结。
sn22.79:12.23
Kiñca vidhūpeti, na sandhūpeti?
熄灭什么,而不燃起?
sn22.79:12.24
Rūpaṁ vidhūpeti, na sandhūpeti;
熄灭色,不燃起;
sn22.79:12.25
vedanaṁ …
受……
sn22.79:12.26
saññaṁ …
想……
sn22.79:12.27
saṅkhāre …
行……
sn22.79:12.28
viññāṇaṁ vidhūpeti, na sandhūpeti.
熄灭识,不燃起。
13 · 看清而解脱
sn22.79:13.1
Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi … saññāyapi … saṅkhāresupi … viññāṇasmimpi nibbindati.
sn22.79:13.2
Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
14 · 已经完成者
sn22.79:14.1
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu nevācināti na apacināti, apacinitvā ṭhito; neva pajahati na upādiyati, pajahitvā ṭhito; neva visineti na ussineti, visinetvā ṭhito; neva vidhūpeti na sandhūpeti vidhūpetvā ṭhito
比丘们,这称为比丘:既不积集,也不减损,已减损而住;既不舍断,也不执取,已舍断而住;既不解结,也不缠结,已解结而住;既不熄灭,也不燃起,已熄灭而住。
sn22.79:14.2
Kiñca nevācināti na apacināti, apacinitvā ṭhito?
什么既不积集,也不减损,已减损而住?
sn22.79:14.3
Rūpaṁ nevācināti na apacināti, apacinitvā ṭhito;
对色既不积集,也不减损,已减损而住;
sn22.79:14.4
vedanaṁ …
受……
sn22.79:14.5
saññaṁ …
想……
sn22.79:14.6
saṅkhāre …
行……
sn22.79:14.7
viññāṇaṁ nevācināti na apacināti, apacinitvā ṭhito.
对识既不积集,也不减损,已减损而住。
sn22.79:14.8
Kiñca neva pajahati na upādiyati, pajahitvā ṭhito?
什么既不舍断,也不执取,已舍断而住?
sn22.79:14.9
Rūpaṁ neva pajahati na upādiyati, pajahitvā ṭhito;
对色既不舍断,也不执取,已舍断而住;
sn22.79:14.10
vedanaṁ …
受……
sn22.79:14.11
saññaṁ …
想……
sn22.79:14.12
saṅkhāre …
行……
sn22.79:14.13
viññāṇaṁ neva pajahati na upādiyati, pajahitvā ṭhito.
对识既不舍断,也不执取,已舍断而住。
sn22.79:14.14
Kiñca neva visineti na ussineti, visinetvā ṭhito?
什么既不解结,也不缠结,已解结而住?
sn22.79:14.15
Rūpaṁ neva visineti na ussineti, visinetvā ṭhito;
对色既不解结,也不缠结,已解结而住;
sn22.79:14.16
vedanaṁ …
受……
sn22.79:14.17
saññaṁ …
想……
sn22.79:14.18
saṅkhāre …
行……
sn22.79:14.19
viññāṇaṁ neva visineti na ussineti, visinetvā ṭhito.
对识既不解结,也不缠结,已解结而住。
sn22.79:14.20
Kiñca neva vidhūpeti na sandhūpeti, vidhūpetvā ṭhito?
什么既不熄灭,也不燃起,已熄灭而住?
sn22.79:14.21
Rūpaṁ neva vidhūpeti na sandhūpeti, vidhūpetvā ṭhito;
对色既不熄灭,也不燃起,已熄灭而住;
sn22.79:14.22
vedanaṁ …
受……
sn22.79:14.23
saññaṁ …
想……
sn22.79:14.24
saṅkhāre …
行……
sn22.79:14.25
viññāṇaṁ neva vidhūpeti na sandhūpeti, vidhūpetvā ṭhito.
对识既不熄灭,也不燃起,已熄灭而住。
sn22.79:14.26
Evaṁvimuttacittaṁ kho, bhikkhave, bhikkhuṁ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā ārakāva namassanti:
比丘们,对于心如此解脱的比丘,包括因陀罗、梵天、生主在内的诸天,都从远处礼敬:
15 · 诸天礼敬
sn22.79:15.1
‘Namo te purisājañña,
‘礼敬您,人中良骥!
sn22.79:15.2
namo te purisuttama;
礼敬您,人中最上!
sn22.79:15.3
Yassa te nābhijānāma,
我们不能证知您的依凭,
sn22.79:15.4
yampi nissāya jhāyasī’”ti.
也就是您依之禅修的。’”