01 如是我闻
02 摩罗迦子的疑问
mn63:2.1
Atha kho āyasmato mālukyaputtassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
那时,尊者摩罗迦子独处、静居时,心中生起这样的思量:
mn63:2.3
‘sassato loko’tipi, ‘asassato loko’tipi, ‘antavā loko’tipi, ‘anantavā loko’tipi, ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’tipi, ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’tipi, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’tipi—
“世界是常恒的”;“世界不是常恒的”;“世界有边”;“世界无边”;“生命原则与身体是同一的”;“生命原则与身体是相异的”;“如来死后存在”;“如来死后不存在”;“如来死后既存在又不存在”;“如来死后既非存在,也非不存在”——
03 以得到解答作为修行条件
“我要去问佛陀。如果他为我解答这些问题,我就继续跟随他过清净的修行生活;如果他不解答,我就放弃所受的训练,还俗回家。”
04 当面提出要求
mn63:3.1
Atha kho āyasmā mālukyaputto sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mālukyaputto bhagavantaṁ etadavoca:
mn63:3.2
“Idha mayhaṁ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—
“尊者,刚才我独处、静居时,心中生起这样的思量:
05 世界是否永恒
mn63:3.22
‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā, ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṁ hoti yadidaṁ:
mn63:3.23
‘na jānāmi, na passāmī’ti.
“我不知道,我不见。”
06 世界是否有边界
mn63:3.25
‘antavā loko’ti, ‘anantavā loko’ti me bhagavā byākarotu;
校读:本句后一个 anantavā(无边)依前后同式按 antavā(有边)译;底本文字保留。
mn63:3.29
‘antavā loko’ti vā, ‘anantavā loko’ti vā, ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṁ hoti yadidaṁ:
mn63:3.30
‘na jānāmi, na passāmī’ti.
“我不知道,我不见。”
07 生命与身体的关系
mn63:3.32
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti, ‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti me bhagavā byākarotu;
mn63:3.34
‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti, ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti me bhagavā byākarotu.
mn63:3.36
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā, ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā, ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṁ hoti yadidaṁ:
mn63:3.37
‘na jānāmi, na passāmī’ti.
“我不知道,我不见。”
“如果您知道生命与身体本是一体,就请这样告诉我;如果您知道生命与身体是彼此分开的,也请这样告诉我。如果您不知道是哪一种情形,那就直说:‘我不知道,也没有看见。’”
08 如来死后是否存在
mn63:3.39
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, ‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti me bhagavā byākarotu;
mn63:3.41
‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti me bhagavā byākarotu.
mn63:3.43
‘hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṁ hoti yadidaṁ:
mn63:3.44
‘na jānāmi na passāmī’ti.
“我不知道,我不见。”
09 其余两种死后说法
mn63:3.46
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti me bhagavā byākarotu;
mn63:3.48
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti me bhagavā byākarotu.
mn63:3.50
‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṁ hoti yadidaṁ:
mn63:3.51
‘na jānāmi, na passāmī’”ti.
“我不知道,我不见。””
10 佛陀是否许诺过
mn63:4.2
‘ehi tvaṁ, mālukyaputta, mayi brahmacariyaṁ cara, ahaṁ te byākarissāmi:
mn63:4.3
“sassato loko”ti vā, “asassato loko”ti vā, “antavā loko”ti vā, “anantavā loko”ti vā, “taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti vā, “aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti vā, “hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā, “na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā, “hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā, “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā’”ti?
“世界是常恒的”;“世界不是常恒的”;“世界有边”;“世界无边”;“生命原则与身体是同一的”;“生命原则与身体是相异的”;“如来死后存在”;“如来死后不存在”;“如来死后既存在又不存在”;“如来死后既非存在,也非不存在”。’”
mn63:4.4
“No hetaṁ, bhante”.
“没有,尊者。”
11 摩罗迦子是否提出过条件
mn63:4.5
“Tvaṁ vā pana maṁ evaṁ avaca:
“或者,你曾这样对我说过吗:
mn63:4.6
‘ahaṁ, bhante, bhagavati brahmacariyaṁ carissāmi, bhagavā me byākarissati:
mn63:4.7
“sassato loko”ti vā, “asassato loko”ti vā, “antavā loko”ti vā, “anantavā loko”ti vā, “taṁ jīvaṁ taṁ sarīran”ti vā, “aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran”ti vā, “hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā, “na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā, “hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā, “neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā”ti vā’”ti?
“世界是常恒的”;“世界不是常恒的”;“世界有边”;“世界无边”;“生命原则与身体是同一的”;“生命原则与身体是相异的”;“如来死后存在”;“如来死后不存在”;“如来死后既存在又不存在”;“如来死后既非存在,也非不存在”。’”
mn63:4.8
“No hetaṁ, bhante”.
“没有,尊者。”
“那么,你曾对我说过:‘尊者,我来跟随您修行,而您要为我解答那十种说法’吗?”
“没有,尊者。”
12 并没有这样的约定
mn63:4.10
‘ehi tvaṁ, mālukyaputta, mayi brahmacariyaṁ cara, ahaṁ te byākarissāmi:
mn63:4.13
napi kira maṁ tvaṁ vadesi:
你也没有对我说:
mn63:4.14
‘ahaṁ, bhante, bhagavati brahmacariyaṁ carissāmi, bhagavā me byākarissati:
mn63:4.17
Evaṁ sante, moghapurisa, ko santo kaṁ paccācikkhasi?
那么,愚人,你是以什么身份,向谁提出拒绝呢?
“摩罗迦子,既然我没有作过这样的许诺,你也没有提出过这样的条件,愚人,你凭什么用不再修行来向我提出这样的要求?”
13 还没等到解答,生命就已结束
14 身中毒箭的人
15 先查清射箭的人
mn63:5.9
‘na tāvāhaṁ imaṁ sallaṁ āharissāmi yāva na taṁ purisaṁ jānāmi yenamhi viddho, khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā’ti;
mn63:5.10
so evaṁ vadeyya:
他又会这样说:
mn63:5.11
‘na tāvāhaṁ imaṁ sallaṁ āharissāmi yāva na taṁ purisaṁ jānāmi yenamhi viddho, evaṁnāmo evaṅgotto iti vā’ti;
“只要我还不知道射中我的人叫什么名字,属于什么氏族,我就不取出这支箭。”
mn63:5.12
so evaṁ vadeyya:
他又会这样说:
mn63:5.13
‘na tāvāhaṁ imaṁ sallaṁ āharissāmi yāva na taṁ purisaṁ jānāmi yenamhi viddho, dīgho vā rasso vā majjhimo vā’ti;
“只要我还不知道射中我的人是高、矮,还是中等身材,我就不取出这支箭。”
mn63:5.14
so evaṁ vadeyya:
他又会这样说:
mn63:5.15
‘na tāvāhaṁ imaṁ sallaṁ āharissāmi yāva na taṁ purisaṁ jānāmi yenamhi viddho, kāḷo vā sāmo vā maṅguracchavī vā’ti;
“只要我还不知道射中我的人是黑肤、褐肤,还是金黄色皮肤,我就不取出这支箭。”
mn63:5.16
so evaṁ vadeyya:
他又会这样说:
mn63:5.17
‘na tāvāhaṁ imaṁ sallaṁ āharissāmi yāva na taṁ purisaṁ jānāmi yenamhi viddho, amukasmiṁ gāme vā nigame vā nagare vā’ti;
“只要我还不知道射中我的人住在哪个村庄、市镇或城市,我就不取出这支箭。”
16 再查弓、弦与箭杆
mn63:5.18
so evaṁ vadeyya:
他又会这样说:
mn63:5.19
‘na tāvāhaṁ imaṁ sallaṁ āharissāmi yāva na taṁ dhanuṁ jānāmi yenamhi viddho, yadi vā cāpo yadi vā kodaṇḍo’ti;
mn63:5.20
so evaṁ vadeyya:
他又会这样说:
mn63:5.21
‘na tāvāhaṁ imaṁ sallaṁ āharissāmi yāva na taṁ jiyaṁ jānāmi yāyamhi viddho, yadi vā akkassa yadi vā saṇhassa yadi vā nhārussa yadi vā maruvāya yadi vā khīrapaṇṇino’ti;
mn63:5.22
so evaṁ vadeyya:
他又会这样说:
17 还要查羽毛和缠束材料
mn63:5.24
so evaṁ vadeyya:
他又会这样说:
mn63:5.25
‘na tāvāhaṁ imaṁ sallaṁ āharissāmi yāva na taṁ kaṇḍaṁ jānāmi yenamhi viddho, yassa pattehi vājitaṁ yadi vā gijjhassa yadi vā kaṅkassa yadi vā kulalassa yadi vā morassa yadi vā sithilahanuno’ti;
“只要我还不知道射中我的箭杆装的是鹫、苍鹭、鹰、孔雀,还是西提罗诃努鸟的羽毛,我就不取出这支箭。”
mn63:5.26
so evaṁ vadeyya:
他又会这样说:
mn63:5.27
‘na tāvāhaṁ imaṁ sallaṁ āharissāmi yāva na taṁ kaṇḍaṁ jānāmi yenamhi viddho, yassa nhārunā parikkhittaṁ yadi vā gavassa yadi vā mahiṁsassa yadi vā bheravassa yadi vā semhārassā’ti;
“只要我还不知道射中我的箭杆是用牛、水牛、黑狮,还是猿猴的筋缠束,我就不取出这支箭。”
18 最后还要查清箭头
mn63:5.28
so evaṁ vadeyya:
他又会这样说:
mn63:5.29
‘na tāvāhaṁ imaṁ sallaṁ āharissāmi yāva na taṁ sallaṁ jānāmi yenamhi viddho, yadi vā sallaṁ yadi vā khurappaṁ yadi vā vekaṇḍaṁ yadi vā nārācaṁ yadi vā vacchadantaṁ yadi vā karavīrapattan’ti—
mn63:5.30
aññātameva taṁ, mālukyaputta, tena purisena assa, atha so puriso kālaṁ kareyya.
摩罗迦子,这些他还没有弄清,那个人就已命终了。
19 譬喻所说明的事
mn63:5.32
‘na tāvāhaṁ bhagavati brahmacariyaṁ carissāmi yāva me bhagavā na byākarissati:
‘只要世尊还没有为我解说:
20 两种世界观都没有消除苦
mn63:6.1
‘Sassato loko’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evaṁ no.
mn63:6.2
‘Asassato loko’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evampi no.
mn63:6.3
‘Sassato loko’ti vā, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati, ‘asassato loko’ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti, atthi jarā, atthi maraṇaṁ, santi sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā;
摩罗迦子,无论持有“世界是常恒的”这种见,还是持有“世界不是常恒的”这种见,都仍有生、老、死,以及忧、悲、苦、恼、绝望;
21 有边界或没有边界
mn63:6.5
‘Antavā loko’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evaṁ no.
mn63:6.6
‘Anantavā loko’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evampi no.
mn63:6.7
‘Antavā loko’ti vā, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati, ‘anantavā loko’ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti, atthi jarā, atthi maraṇaṁ, santi sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā;
摩罗迦子,无论持有“世界有边”这种见,还是持有“世界无边”这种见,都仍有生、老、死,以及忧、悲、苦、恼、绝望;
22 生命与身体是一还是二
mn63:6.9
‘Taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evaṁ no.
mn63:6.10
‘Aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evampi no.
mn63:6.11
‘Taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati, ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti …pe…
mn63:6.12
nighātaṁ paññapemi.
我教示摧破这些。
摩罗迦子,并不是持有这样的认知:“生命与身体本是一体”,就在过清净的修行生活;也不是持有这样的认知:“生命与身体是彼此分开的”,就在过清净的修行生活。无论持哪一种立场,出生、衰老、死亡,以及忧伤、悲泣、身体的痛苦、内心的苦恼和绝望,都依然存在。我教导的,正是就在此时此地消除这些。
23 死后存在或不存在
mn63:6.13
‘Hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evaṁ no.
mn63:6.14
‘Na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evampi no.
mn63:6.15
‘Hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati, ‘na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti …pe…
24 其余两种说法也一样
mn63:6.17
‘Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evaṁ no.
mn63:6.18
‘Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evampi no.
25 什么是佛陀没有解说的
26 为什么没有解说
mn63:8.2
Na hetaṁ, mālukyaputta, atthasaṁhitaṁ na ādibrahmacariyakaṁ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati.
27 什么是佛陀已经解说的
我已经解说的是什么?我已经说明:什么是苦迫,苦迫怎样生起、怎样止息,以及怎样修行才能使苦迫止息。
28 为什么解说这些
mn63:10.2
Etañhi, mālukyaputta, atthasaṁhitaṁ etaṁ ādibrahmacariyakaṁ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.