1 · 月夜中的问题
dn2:1.1
Evaṁ me sutaṁ—
如是我闻。
dn2:1.2
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati jīvakassa komārabhaccassa ambavane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi.
一时,世尊与一千二百五十位比丘的大比丘僧团,一起住在王舍城耆婆童子养的芒果园。
dn2:1.3
Tena kho pana samayena rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tadahuposathe pannarase komudiyā cātumāsiniyā puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā rājāmaccaparivuto uparipāsādavaragato nisinno hoti.
当时,摩揭陀王韦提希子阿阇世,在第四月十五日的憍牟地布萨满月夜,由大臣们围绕,坐在高楼上。
dn2:1.4
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tadahuposathe udānaṁ udānesi:
当日布萨,摩揭陀王韦提希子阿阇世发出感言:
dn2:1.5
“ramaṇīyā vata bho dosinā ratti, abhirūpā vata bho dosinā ratti, dassanīyā vata bho dosinā ratti, pāsādikā vata bho dosinā ratti, lakkhaññā vata bho dosinā ratti.
各位,这月明之夜实在可喜,实在美好,实在可观,实在令人净信,实在吉祥!
dn2:1.6
Kaṁ nu khvajja samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā payirupāseyyāma, yaṁ no payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti?
今天我们应去亲近哪一位沙门或婆罗门,亲近他以后,我们的心能得到净信呢?
我听到的是这样。有一次,佛陀和一千二百五十位出家修行者,住在王舍城耆婆童子养的芒果园。雨季第四个月的十五日,是憍牟地满月布萨日。那天晚上,摩揭陀国的阿阇世王,也就是韦提希之子,在宫殿高处与大臣们同坐。他感叹:“各位,今晚的月色多么美好!令人欣喜,赏心悦目,使人心生信心,真是个吉祥的夜晚。今晚我们去拜访哪位出家修行者或婆罗门,能让内心澄净、充满信心呢?”
本段全部词语
阿阇世王 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
2 · 大臣推荐富兰那迦叶
dn2:2.1
Evaṁ vutte, aññataro rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
这样说时,另有一位大臣对摩揭陀王韦提希子阿阇世说:
dn2:2.2
“ayaṁ, deva, pūraṇo kassapo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
大王,这位富兰那迦叶有僧众、有徒众,是徒众之师,知名而有声望,是教派的开创者,为众人尊为善人,资历深久,出家已久,年事已高,已至老年。
dn2:2.5
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
这样说时,摩揭陀王韦提希子阿阇世保持沉默。
一位大臣推荐:“大王,富兰那迦叶是有名望的教派领袖,领导并教导着许多弟子,众人敬重他;他出家很久,资历深厚,如今年纪已高。您可以去拜访他,或许能让内心澄净、充满信心。”国王听后,没有答话。
本段全部词语
富兰那迦叶 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
3 · 大臣推荐末伽梨瞿舍罗
dn2:3.1
Aññataropi kho rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
这样说时,另有一位大臣对摩揭陀王韦提希子阿阇世说:
dn2:3.2
“ayaṁ, deva, makkhali gosālo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
大王,这位末伽梨瞿舍罗有僧众、有徒众,是徒众之师,知名而有声望,是教派的开创者,为众人尊为善人,资历深久,出家已久,年事已高,已至老年。
dn2:3.4
Appeva nāma devassa makkhaliṁ gosālaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
大王亲近末伽梨瞿舍罗后,或许心能得到净信。
dn2:3.5
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
这样说时,摩揭陀王韦提希子阿阇世保持沉默。
一位大臣推荐:“大王,末伽梨瞿舍罗是有名望的教派领袖,领导并教导着许多弟子,众人敬重他;他出家很久,资历深厚,如今年纪已高。您可以去拜访他,或许能让内心澄净、充满信心。”国王听后,没有答话。
本段全部词语
末伽梨瞿舍罗 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
4 · 大臣推荐阿夷多翅舍钦婆罗
dn2:4.1
Aññataropi kho rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
这样说时,另有一位大臣对摩揭陀王韦提希子阿阇世说:
dn2:4.2
“ayaṁ, deva, ajito kesakambalo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
大王,这位阿夷多翅舍钦婆罗有僧众、有徒众,是徒众之师,知名而有声望,是教派的开创者,为众人尊为善人,资历深久,出家已久,年事已高,已至老年。
dn2:4.4
Appeva nāma devassa ajitaṁ kesakambalaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
大王亲近阿夷多翅舍钦婆罗后,或许心能得到净信。
dn2:4.5
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
这样说时,摩揭陀王韦提希子阿阇世保持沉默。
一位大臣推荐:“大王,阿夷多翅舍钦婆罗是有名望的教派领袖,领导并教导着许多弟子,众人敬重他;他出家很久,资历深厚,如今年纪已高。您可以去拜访他,或许能让内心澄净、充满信心。”国王听后,没有答话。
本段全部词语
阿夷多翅舍钦婆罗 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
5 · 大臣推荐波浮陀迦旃延
dn2:5.1
Aññataropi kho rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
这样说时,另有一位大臣对摩揭陀王韦提希子阿阇世说:
dn2:5.2
“ayaṁ, deva, pakudho kaccāyano saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
大王,这位波浮陀迦旃延有僧众、有徒众,是徒众之师,知名而有声望,是教派的开创者,为众人尊为善人,资历深久,出家已久,年事已高,已至老年。
dn2:5.4
Appeva nāma devassa pakudhaṁ kaccāyanaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
大王亲近波浮陀迦旃延后,或许心能得到净信。
dn2:5.5
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
这样说时,摩揭陀王韦提希子阿阇世保持沉默。
一位大臣推荐:“大王,波浮陀迦旃延是有名望的教派领袖,领导并教导着许多弟子,众人敬重他;他出家很久,资历深厚,如今年纪已高。您可以去拜访他,或许能让内心澄净、充满信心。”国王听后,没有答话。
本段全部词语
波浮陀迦旃延 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
6 · 大臣推荐散若夷毗罗梨子
dn2:6.1
Aññataropi kho rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
这样说时,另有一位大臣对摩揭陀王韦提希子阿阇世说:
dn2:6.2
“ayaṁ, deva, sañcayo belaṭṭhaputto saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
大王,这位散若夷毗罗梨子有僧众、有徒众,是徒众之师,知名而有声望,是教派的开创者,为众人尊为善人,资历深久,出家已久,年事已高,已至老年。
dn2:6.4
Appeva nāma devassa sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
大王亲近散若夷毗罗梨子后,或许心能得到净信。
dn2:6.5
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
这样说时,摩揭陀王韦提希子阿阇世保持沉默。
一位大臣推荐:“大王,散若夷毗罗梨子是有名望的教派领袖,领导并教导着许多弟子,众人敬重他;他出家很久,资历深厚,如今年纪已高。您可以去拜访他,或许能让内心澄净、充满信心。”国王听后,没有答话。
本段全部词语
散若夷毗罗梨子 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
7 · 大臣推荐尼乾陀若提子
dn2:7.1
Aññataropi kho rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
这样说时,另有一位大臣对摩揭陀王韦提希子阿阇世说:
dn2:7.2
“ayaṁ, deva, nigaṇṭho nāṭaputto saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
大王,这位尼乾陀若提子有僧众、有徒众,是徒众之师,知名而有声望,是教派的开创者,为众人尊为善人,资历深久,出家已久,年事已高,已至老年。
dn2:7.4
Appeva nāma devassa nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
大王亲近尼乾陀若提子后,或许心能得到净信。
dn2:7.5
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
这样说时,摩揭陀王韦提希子阿阇世保持沉默。
一位大臣推荐:“大王,尼乾陀若提子是有名望的教派领袖,领导并教导着许多弟子,众人敬重他;他出家很久,资历深厚,如今年纪已高。您可以去拜访他,或许能让内心澄净、充满信心。”国王听后,没有答话。
本段全部词语
尼乾陀若提子 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
8 · 耆婆推荐佛陀
dn2:8.1
Tena kho pana samayena jīvako komārabhacco rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa avidūre tuṇhībhūto nisinno hoti.
当时,耆婆童子养坐在国王不远处,保持沉默。
dn2:8.2
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca:
于是,摩揭陀王韦提希子阿阇世对耆婆童子养说:
dn2:8.3
“tvaṁ pana, samma jīvaka, kiṁ tuṇhī”ti?
亲爱的耆婆,你为什么保持沉默?
dn2:8.4
“Ayaṁ, deva, bhagavā arahaṁ sammāsambuddho amhākaṁ ambavane viharati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi.
大王,这位世尊、阿罗汉、正等觉者,与一千二百五十位比丘的大比丘僧团,一起住在我的芒果园。
dn2:8.6
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
dn2:8.9
“Tena hi, samma jīvaka, hatthiyānāni kappāpehī”ti.
那么,亲爱的耆婆,准备象乘吧。
9 · 准备象乘
dn2:9.1
“Evaṁ, devā”ti kho jīvako komārabhacco rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa paṭissuṇitvā pañcamattāni hatthinikāsatāni kappāpetvā rañño ca ārohaṇīyaṁ nāgaṁ, rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa paṭivedesi:
耆婆童子养回答:“是,大王。”他备好五百头母象和国王所乘的公象,向摩揭陀王韦提希子阿阇世禀告:
dn2:9.2
“kappitāni kho te, deva, hatthiyānāni,
大王,象乘已经备好。
dn2:9.3
yassadāni kālaṁ maññasī”ti.
现在请大王自行决定时候。
10 · 芒果园的寂静
dn2:10.1
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto pañcasu hatthinikāsatesu paccekā itthiyo āropetvā ārohaṇīyaṁ nāgaṁ abhiruhitvā ukkāsu dhāriyamānāsu rājagahamhā niyyāsi mahaccarājānubhāvena, yena jīvakassa komārabhaccassa ambavanaṁ tena pāyāsi.
于是,摩揭陀王韦提希子阿阇世让妇女分别乘上五百头母象,自己乘上所乘的公象,持火炬者随行,以盛大的王家威仪从王舍城出发,前往耆婆童子养的芒果园。
dn2:10.2
Atha kho rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa avidūre ambavanassa ahudeva bhayaṁ, ahu chambhitattaṁ, ahu lomahaṁso.
国王接近芒果园时,生起恐惧、惊慌,毛发竖立。
dn2:10.3
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhīto saṁviggo lomahaṭṭhajāto jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca:
他对耆婆童子养说:
dn2:10.4
“kacci maṁ, samma jīvaka, na vañcesi?
亲爱的耆婆,你没有欺骗我吧?
dn2:10.5
Kacci maṁ, samma jīvaka, na palambhesi?
亲爱的耆婆,你没有出卖我吧?
dn2:10.6
Kacci maṁ, samma jīvaka, na paccatthikānaṁ desi?
亲爱的耆婆,你没有把我交给敌人吧?
dn2:10.7
Kathañhi nāma tāva mahato bhikkhusaṅghassa aḍḍhateḷasānaṁ bhikkhusatānaṁ neva khipitasaddo bhavissati, na ukkāsitasaddo na nigghoso”ti.
如此庞大的比丘僧团,一千二百五十位比丘,怎么竟没有喷嚏声、咳嗽声,也没有喧闹声?
dn2:10.8
“Mā bhāyi, mahārāja, mā bhāyi, mahārāja.
大王,不要怕!大王,不要怕!
dn2:10.9
Na taṁ, deva, vañcemi;
我没有欺骗您,
dn2:10.10
na taṁ, deva, palambhāmi;
没有出卖您,
dn2:10.11
na taṁ, deva, paccatthikānaṁ demi.
也没有把您交给敌人。
dn2:10.12
Abhikkama, mahārāja, abhikkama, mahārāja, ete maṇḍalamāḷe dīpā jhāyantī”ti.
大王,往前走!大王,往前走!那圆堂里的灯正亮着。
11 · 来到佛陀面前
dn2:11.1
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto yāvatikā nāgassa bhūmi nāgena gantvā, nāgā paccorohitvā, pattikova yena maṇḍalamāḷassa dvāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca:
摩揭陀王韦提希子阿阇世乘象走到象能通行的尽头,然后下象步行,来到圆堂门口,对耆婆童子养说:
dn2:11.4
eso, mahārāja, bhagavā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisinno purakkhato bhikkhusaṅghassā”ti.
世尊倚着中央的柱子,面向东方,坐在比丘僧团的前面。
12 · 想到自己的儿子
dn2:12.1
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
于是,摩揭陀王韦提希子阿阇世走到世尊那里,站在一旁。
dn2:12.2
Ekamantaṁ ṭhito kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhībhūtaṁ tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ anuviloketvā rahadamiva vippasannaṁ udānaṁ udānesi:
他环视极其寂静、如清澈湖水般安住的比丘僧团,发出感言:
dn2:12.3
“iminā me upasamena udayabhaddo kumāro samannāgato hotu, yenetarahi upasamena bhikkhusaṅgho samannāgato”ti.
愿我的儿子优陀夷跋陀王子,也能成就这比丘僧团现在所成就的寂静。
dn2:12.4
“Agamā kho tvaṁ, mahārāja, yathāpeman”ti.
大王,你的心随爱而去了吧?
dn2:12.5
“Piyo me, bhante, udayabhaddo kumāro.
尊者,优陀夷跋陀王子是我所爱的儿子。
dn2:12.6
Iminā me, bhante, upasamena udayabhaddo kumāro samannāgato hotu yenetarahi upasamena bhikkhusaṅgho samannāgato”ti.
愿我的儿子优陀夷跋陀王子,也能成就这比丘僧团现在所成就的寂静。
13 · 国王请问
dn2:13.1
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavantaṁ abhivādetvā, bhikkhusaṅghassa añjaliṁ paṇāmetvā, ekamantaṁ nisīdi.
于是,摩揭陀王韦提希子阿阇世礼敬世尊,向比丘僧团合掌,坐在一旁。
dn2:13.5
“Puccha, mahārāja, yadākaṅkhasī”ti.
大王,你想问什么就问吧。
14 · 修行有什么可见成果
dn2:14.1
“Yathā nu kho imāni, bhante, puthusippāyatanāni,
尊者,有这些各类技艺职业,
dn2:14.2
seyyathidaṁ—hatthārohā assārohā rathikā dhanuggahā celakā calakā piṇḍadāyakā uggā rājaputtā pakkhandino mahānāgā sūrā cammayodhino dāsikaputtā
例如象师、骑兵、车兵、弓箭手、旗手、军队部署者、供食者、猛士、王子、突击者、大勇士、英雄、皮甲兵、奴婢之子,
dn2:14.3
āḷārikā kappakā nhāpakā sūdā mālakārā rajakā pesakārā naḷakārā kumbhakārā gaṇakā muddikā, yāni vā panaññānipi evaṅgatāni puthusippāyatanāni, te diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sippaphalaṁ upajīvanti;
以及糕饼师、理发师、浴师、厨师、花鬘师、洗衣师、织工、苇编工、陶工、计算者、记账者,或其他这样的各类技艺者。他们在现法中,依靠现见的技艺成果生活,
dn2:14.4
te tena attānaṁ sukhenti pīṇenti, mātāpitaro sukhenti pīṇenti, puttadāraṁ sukhenti pīṇenti, mittāmacce sukhenti pīṇenti, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhapenti sovaggikaṁ sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikaṁ.
以此使自己快乐满足,使父母快乐满足,使妻子儿女快乐满足,使朋友同伴快乐满足;对沙门、婆罗门设立上升的供养,使其趋向天界,感得乐的果报,导向天界。
dn2:14.5
Sakkā nu kho, bhante, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun”ti?
尊者,同样能否指出在现法中现见的沙门果?
15 · 先前怎样问过
dn2:15.1
“Abhijānāsi no tvaṁ, mahārāja, imaṁ pañhaṁ aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā”ti?
大王,你记得曾向其他沙门、婆罗门提出这个问题吗?
dn2:15.2
“Abhijānāmahaṁ, bhante, imaṁ pañhaṁ aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā”ti.
尊者,我记得曾向其他沙门、婆罗门提出这个问题。
dn2:15.3
“Yathā kathaṁ pana te, mahārāja, byākariṁsu, sace te agaru bhāsassū”ti.
大王,如果不为难,请说说他们怎样回答你。
dn2:15.4
“Na kho me, bhante, garu, yatthassa bhagavā nisinno, bhagavantarūpo vā”ti.
dn2:15.5
“Tena hi, mahārāja, bhāsassū”ti.
那么,大王,请说吧。
16 · 拜访富兰那迦叶
dn2:16.1
“Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena pūraṇo kassapo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā pūraṇena kassapena saddhiṁ sammodiṁ.
dn2:16.2
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, pūraṇaṁ kassapaṁ etadavocaṁ:
问候、寒暄之后,我坐在一旁。坐好后,我对富兰那迦叶说:
dn2:16.3
‘yathā nu kho imāni, bho kassapa, puthusippāyatanāni,
迦叶先生,正如这些各类技艺职业,
dn2:16.4
seyyathidaṁ—hatthārohā assārohā rathikā dhanuggahā celakā calakā piṇḍadāyakā uggā rājaputtā pakkhandino mahānāgā sūrā cammayodhino dāsikaputtā āḷārikā kappakā nhāpakā sūdā mālakārā rajakā pesakārā naḷakārā kumbhakārā gaṇakā muddikā, yāni vā panaññānipi evaṅgatāni puthusippāyatanāni, te diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sippaphalaṁ upajīvanti;
例如象师、骑兵、车兵、弓箭手、旗手、军队部署者、供食者、猛士、王子、突击者、大勇士、英雄、皮甲兵、奴婢之子,以及糕饼师、理发师、浴师、厨师、花鬘师、洗衣师、织工、苇编工、陶工、计算者、记账者,或其他这样的各类技艺者。他们在现法中,依靠现见的技艺成果生活,
dn2:16.5
te tena attānaṁ sukhenti pīṇenti, mātāpitaro sukhenti pīṇenti, puttadāraṁ sukhenti pīṇenti, mittāmacce sukhenti pīṇenti, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhapenti sovaggikaṁ sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikaṁ.
以此使自己快乐满足,使父母快乐满足,使妻子儿女快乐满足,使朋友同伴快乐满足;对沙门、婆罗门设立上升的供养,使其趋向天界,感得乐的果报,导向天界。
dn2:16.6
Sakkā nu kho, bho kassapa, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
迦叶先生,同样能否指出在现法中现见的沙门果?
17 · 富兰那迦叶否认业的作用
dn2:17.2
‘karoto kho, mahārāja, kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato socayato, socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātāpayato, adinnaṁ ādiyato, sandhiṁ chindato, nillopaṁ harato, ekāgārikaṁ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṁ gacchato, musā bhaṇato, karoto na karīyati pāpaṁ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ kareyya, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
大王,亲自做或使人做,砍断或使人砍断,烧煮或使人烧煮,使人悲伤或折磨,恐吓或使人恐吓;杀生、不与取、破屋、劫掠、抢劫一家、拦路抢劫、与他人妻子交往、说妄语,作这些事的人都不作恶。即使用利刃之轮,使这大地上的有情成为一堆肉、一团肉,也不由此而有恶,不由此而有恶的增长。
dn2:17.3
Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
即使沿恒河南岸杀戮、使人杀戮,砍断、使人砍断,烧煮、使人烧煮,也不由此而有恶,不由此而有恶的增长。
dn2:17.4
Uttarañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya dadanto dāpento yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṁ puññaṁ, natthi puññassa āgamo.
即使沿恒河北岸布施、使人布施,祭祀、使人祭祀,也不由此而有福,不由此而有福的增长。
dn2:17.5
Dānena damena saṁyamena saccavajjena natthi puññaṁ, natthi puññassa āgamo’ti.
布施、调御、自制、说实话,都没有福,也没有福的增长。
“富兰那迦叶回答:‘大王,无论亲自或叫人施行砍杀、拷打、折磨、恐吓,杀生、偷盗、破门劫财、抢掠、拦路抢劫、与他人妻子私通、说谎,做这些事都没有造恶。
即使用利刃之轮,把大地上的所有生命砍成一堆肉,也不会因此产生恶,恶不会增加。
即使沿着恒河南岸一路杀戮、砍伤、折磨,或叫人这样做,也不会产生恶,恶不会增加。
即使沿着恒河北岸一路施与、祭祀,或叫人这样做,也不会产生福,福不会增加。
施与、自我调御、约束行为、说实话,都没有福,也不会使福增加。’”
本段全部词语
富兰那迦叶 · 人物背景 · 世尊 · 沙门 · 轮回
18 · 国王没有得到回答
dn2:18.1
Itthaṁ kho me, bhante, pūraṇo kassapo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno akiriyaṁ byākāsi.
dn2:18.2
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
尊者,正如问芒果,他却答波罗蜜;问波罗蜜,他却答芒果;
dn2:18.3
evameva kho me, bhante, pūraṇo kassapo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno akiriyaṁ byākāsi.
dn2:18.4
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
尊者,我想:
dn2:18.5
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
像我这样的人,怎么会认为应呵斥居住在自己国土内的沙门或婆罗门呢?
dn2:18.6
So kho ahaṁ, bhante, pūraṇassa kassapassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
尊者,我对富兰那迦叶所说的话,既不欢喜,也不反对。
dn2:18.7
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano, anattamanavācaṁ anicchāretvā, tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
我既不欢喜也不反对,心中不悦却不说不悦的话,不接受也不驳斥那些话,就从座位起身离去。
“我问的是可以亲自看见的修行成果,富兰那迦叶却讲行为不产生善恶结果的主张,就像问芒果却答波罗蜜,问波罗蜜却答芒果。我又想:我怎能呵斥住在自己国土中的修行人?因此,虽然心里不满意,我没有表示赞同,也没有反驳,没有出言责难,没有接受他的说法,便起身离开了。”
本段全部词语
富兰那迦叶 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
19 · 拜访末伽梨瞿舍罗
dn2:19.1
Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena makkhali gosālo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā makkhalinā gosālena saddhiṁ sammodiṁ.
dn2:19.2
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, makkhaliṁ gosālaṁ etadavocaṁ:
问候、寒暄之后,我坐在一旁。坐好后,我对末伽梨瞿舍罗说:
dn2:19.3
‘yathā nu kho imāni, bho gosāla, puthusippāyatanāni …pe…
瞿舍罗先生,正如这些各类技艺职业……
dn2:19.4
sakkā nu kho, bho gosāla, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
瞿舍罗先生,同样能否指出在现法中现见的沙门果?
20 · 瞿舍罗的命定说
dn2:20.2
‘natthi, mahārāja, hetu natthi paccayo sattānaṁ saṅkilesāya, ahetū apaccayā sattā saṅkilissanti.
大王,有情的染污无因无缘;有情无因无缘而染污。
dn2:20.3
Natthi hetu, natthi paccayo sattānaṁ visuddhiyā,
有情的清净无因无缘;
dn2:20.4
ahetū apaccayā sattā visujjhanti.
有情无因无缘而清净。
dn2:20.5
Natthi attakāre, natthi parakāre, natthi purisakāre, natthi balaṁ, natthi vīriyaṁ, natthi purisathāmo, natthi purisaparakkamo.
没有自作,没有他作,没有人的作为;没有力量,没有精进,没有人的勇力,没有人的努力。
dn2:20.6
Sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti.
一切有情、一切有命者、一切生类、一切生命主体,都无自主、无力、无精进,由命定、际遇和本性而变化,在六种生类中感受苦乐。
dn2:20.7
Cuddasa kho panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca satāni cha ca satāni pañca ca kammuno satāni pañca ca kammāni tīṇi ca kammāni kamme ca aḍḍhakamme ca dvaṭṭhipaṭipadā dvaṭṭhantarakappā chaḷābhijātiyo aṭṭha purisabhūmiyo ekūnapaññāsa ājīvakasate ekūnapaññāsa paribbājakasate ekūnapaññāsa nāgāvāsasate vīse indriyasate tiṁse nirayasate chattiṁsa rajodhātuyo satta saññīgabbhā satta asaññīgabbhā satta nigaṇṭhigabbhā satta devā satta mānusā satta pisācā satta sarā satta pavuṭā satta pavuṭasatāni satta papātā satta papātasatāni satta supinā satta supinasatāni cullāsīti mahākappino satasahassāni, yāni bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissanti.
有一百四十万主要出生类、六千和六百;有五百业、五业、三业、业与半业;六十二行道、六十二中劫、六种生类、人的八个阶段;四千九百活命者、四千九百游行者、四千九百龙居处;二千根、三千地狱、三十六尘界;七有想胎、七无想胎、七无结胎、七天、七人、七鬼、七湖、七弃身、七百弃身、七崖、七百崖、七梦、七百梦,以及八百四十万大劫。愚者与智者都要在这些之中流转轮回,才尽苦。
dn2:20.8
Tattha natthi “imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā aparipakkaṁ vā kammaṁ paripācessāmi, paripakkaṁ vā kammaṁ phussa phussa byantiṁ karissāmī”ti hevaṁ natthi.
不能有这样的事:“我靠这戒、禁行、苦行或梵行,使未熟之业成熟,或在每次感受后耗尽已熟之业。”
dn2:20.9
Doṇamite sukhadukkhe pariyantakate saṁsāre, natthi hāyanavaḍḍhane, natthi ukkaṁsāvakaṁse.
苦乐已经量定,轮回已经限定;没有减增,也没有进退。
dn2:20.10
Seyyathāpi nāma suttaguḷe khitte nibbeṭhiyamānameva paleti;
正如抛出线团,线团展开而行;
dn2:20.11
evameva bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissantī’ti.
愚者与智者流转轮回以后,也就尽苦。
“末伽梨瞿舍罗回答:‘大王,众生受到染污,没有原因和条件;
众生得到清净,也没有原因和条件。
没有出于自己、他人或个人自主的作为,没有力量、努力、人的勇力和奋发。
一切有情、活物、生类和生命主体,都不能自主,没有力量,也无法努力;
他们受命定、际遇与本性支配,在六种生类中经历苦乐。
有一百四十万主要出生类别,另加六千、六百;
有五百种业、五种业、三种业、业与半业;
六十二种道路、六十二中劫、六种生类、人的八个阶段;
四千九百活命者、四千九百游行者、四千九百龙居处;
二千根、三千地狱、三十六尘界;
七种有认知的胎生、七种没有认知的胎生、七种无结的胎生、七种天、七种人、七种鬼、七座湖、七种弃身、七百种弃身、七处崖、七百处崖、七种梦、七百种梦,以及八百四十万大劫。
愚人和智者都得在这些之中反复流转,最后才结束苦迫。
想靠某种戒条、禁行、苦行或修行,让未成熟的业提前成熟,或通过承受结果耗尽已成熟的业,这是做不到的。
苦乐的数量和轮回的长度都已定好,不能增减,也不能加快或减慢。
好比扔出一个线团,它只是一路展开,直到线放完。
愚人和智者也是这样,走完整个轮回,才结束苦迫。’”
21 · 国王没有得到回答
dn2:21.1
Itthaṁ kho me, bhante, makkhali gosālo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno saṁsārasuddhiṁ byākāsi.
dn2:21.2
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
尊者,正如问芒果,他却答波罗蜜;问波罗蜜,他却答芒果;
dn2:21.3
evameva kho me, bhante, makkhali gosālo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno saṁsārasuddhiṁ byākāsi.
dn2:21.4
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
尊者,我想:
dn2:21.5
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
像我这样的人,怎么会认为应呵斥居住在自己国土内的沙门或婆罗门呢?
dn2:21.6
So kho ahaṁ, bhante, makkhalissa gosālassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
尊者,我对末伽梨瞿舍罗所说的话,既不欢喜,也不反对。
dn2:21.7
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano, anattamanavācaṁ anicchāretvā, tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
我既不欢喜也不反对,心中不悦却不说不悦的话,不接受也不驳斥那些话,就从座位起身离去。
“我问的是可以亲自看见的修行成果,末伽梨瞿舍罗却讲只需轮回到期便会清净的主张,就像问芒果却答波罗蜜,问波罗蜜却答芒果。我又想:我怎能呵斥住在自己国土中的修行人?因此,虽然心里不满意,我没有表示赞同,也没有反驳,没有出言责难,没有接受他的说法,便起身离开了。”
本段全部词语
末伽梨瞿舍罗 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
22 · 拜访阿夷多翅舍钦婆罗
dn2:22.1
Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena ajito kesakambalo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā ajitena kesakambalena saddhiṁ sammodiṁ.
dn2:22.2
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, ajitaṁ kesakambalaṁ etadavocaṁ:
问候、寒暄之后,我坐在一旁。坐好后,我对阿夷多翅舍钦婆罗说:
dn2:22.3
‘yathā nu kho imāni, bho ajita, puthusippāyatanāni …pe…
阿夷多先生,正如这些各类技艺职业……
dn2:22.4
sakkā nu kho, bho ajita, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
阿夷多先生,同样能否指出在现法中现见的沙门果?
国王说:“我曾去拜访阿夷多翅舍钦婆罗,彼此问候后坐下,向他请教:各种从业者都能靠工作成果生活,出家修行是否也有眼前能亲自看见的成果?”
本段全部词语
阿夷多翅舍钦婆罗 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
23 · 阿夷多的断灭说
dn2:23.2
‘natthi, mahārāja, dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā, ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedenti.
大王,没有布施,没有祭祀,没有供献,没有善作恶作之业的果与异熟;没有此世,没有他世,没有母亲,没有父亲,没有化生有情;世上没有正行、正修的沙门、婆罗门,以自己的证知亲证此世与他世而宣说。
dn2:23.3
Cātumahābhūtiko ayaṁ puriso, yadā kālaṁ karoti, pathavī pathavikāyaṁ anupeti anupagacchati, āpo āpokāyaṁ anupeti anupagacchati, tejo tejokāyaṁ anupeti anupagacchati, vāyo vāyokāyaṁ anupeti anupagacchati, ākāsaṁ indriyāni saṅkamanti.
这个人由四大构成。命终时,地归入地身,水归入水身,火归入火身,风归入风身;诸根转入虚空。
dn2:23.4
Āsandipañcamā purisā mataṁ ādāya gacchanti.
四人连同床架为第五,抬着死者而去。
dn2:23.5
Yāvāḷāhanā padāni paññāyanti.
足迹直到焚尸处仍可见。
dn2:23.6
Kāpotakāni aṭṭhīni bhavanti, bhassantā āhutiyo.
骨头成为鸽色,供物以灰为终。
dn2:23.7
Dattupaññattaṁ yadidaṁ dānaṁ.
所谓布施,是愚人的设施。
dn2:23.8
Tesaṁ tucchaṁ musā vilāpo ye keci atthikavādaṁ vadanti.
凡主张“有”的人,所说的都是空洞虚假的妄谈。
dn2:23.9
Bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti, na honti paraṁ maraṇā’ti.
愚者与智者,身坏后都断灭、消失,死后不再存在。
“阿夷多翅舍钦婆罗回答:‘大王,施与、祭祀和供献都没有意义,善恶之业没有结果;
没有此世、他世的因果关系,父母之恩没有因果意义,没有直接出现而出生的众生;
也没有依正确道路修行的出家修行者或婆罗门,能够亲自证实此世与他世,再告诉别人。
人只由地、水、火、风四种要素组成。
死后,地归地,
水归水,
火归火,
风归风,
各种感官能力消散于空中。
四个人抬着尸架走向焚尸处,路上留下脚印;
骨头烧成灰白色,祭品化为灰烬。施与是愚人编造的,凡声称那些事物存在的人,都只是在讲空洞的假话。愚人和智者死后同样毁灭,不再存在。’”
本段全部词语
阿夷多翅舍钦婆罗 · 人物背景 · 世尊 · 沙门 · 轮回
24 · 国王没有得到回答
dn2:24.1
Itthaṁ kho me, bhante, ajito kesakambalo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno ucchedaṁ byākāsi.
dn2:24.2
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
尊者,正如问芒果,他却答波罗蜜;问波罗蜜,他却答芒果;
dn2:24.3
evameva kho me, bhante, ajito kesakambalo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno ucchedaṁ byākāsi.
dn2:24.4
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
尊者,我想:
dn2:24.5
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
像我这样的人,怎么会认为应呵斥居住在自己国土内的沙门或婆罗门呢?
dn2:24.6
So kho ahaṁ, bhante, ajitassa kesakambalassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
尊者,我对阿夷多翅舍钦婆罗所说的话,既不欢喜,也不反对。
dn2:24.7
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano anattamanavācaṁ anicchāretvā tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
我既不欢喜也不反对,心中不悦却不说不悦的话,不接受也不驳斥那些话,就从座位起身离去。
“我问的是可以亲自看见的修行成果,阿夷多翅舍钦婆罗却讲死后一切断灭的主张,就像问芒果却答波罗蜜,问波罗蜜却答芒果。我又想:我怎能呵斥住在自己国土中的修行人?因此,虽然心里不满意,我没有表示赞同,也没有反驳,没有出言责难,没有接受他的说法,便起身离开了。”
本段全部词语
阿夷多翅舍钦婆罗 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
25 · 拜访波浮陀迦旃延
dn2:25.1
Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena pakudho kaccāyano tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā pakudhena kaccāyanena saddhiṁ sammodiṁ.
dn2:25.2
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, pakudhaṁ kaccāyanaṁ etadavocaṁ:
问候、寒暄之后,我坐在一旁。坐好后,我对波浮陀迦旃延说:
dn2:25.3
‘yathā nu kho imāni, bho kaccāyana, puthusippāyatanāni …pe…
迦旃延先生,正如这些各类技艺职业……
dn2:25.4
sakkā nu kho, bho kaccāyana, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
迦旃延先生,同样能否指出在现法中现见的沙门果?
26 · 迦旃延的七实体说
dn2:26.2
‘sattime, mahārāja, kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.
大王,有七种身,非作、非所作、非造、非所造,不生,如山峰常住,如柱子般坚立。
dn2:26.3
Te na iñjanti, na vipariṇamanti, na aññamaññaṁ byābādhenti, nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
它们不动摇,不变化,不互相损害,不能使彼此有乐、有苦或苦乐。
dn2:26.4
Katame satta?
是哪七种?
dn2:26.5
Pathavikāyo, āpokāyo, tejokāyo, vāyokāyo, sukhe, dukkhe, jīve sattame—
地身、水身、火身、风身、乐、苦,第七是生命主体。
dn2:26.6
ime satta kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.
这七种身,非作、非所作、非造、非所造,不生,如山峰常住,如柱子般坚立。
dn2:26.7
Te na iñjanti, na vipariṇamanti, na aññamaññaṁ byābādhenti, nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
它们不动摇,不变化,不互相损害,不能使彼此有乐、有苦或苦乐。
dn2:26.8
Tattha natthi hantā vā ghātetā vā, sotā vā sāvetā vā, viññātā vā viññāpetā vā.
其中没有杀者,没有使人杀者,没有听者,没有使人听者,没有知者,没有使人知者。
dn2:26.9
Yopi tiṇhena satthena sīsaṁ chindati, na koci kiñci jīvitā voropeti;
即使用利刀砍断头颅,也没有任何人夺去任何人的生命;
dn2:26.10
sattannaṁ tveva kāyānamantarena satthaṁ vivaramanupatatī’ti.
刀只是穿过七种身之间的空隙。
“波浮陀迦旃延回答:‘大王,地、水、火、风、快乐、痛苦,以及生命主体,这七种实体都不是造作或创造出来的,也不再产生什么;
它们像山峰、柱子那样固定不变。它们不会动摇或改变,也不会互相影响,不能让彼此快乐、痛苦或兼有苦乐。因此,没有谁杀人、叫别人杀人,没有谁听见、使别人听见,也没有谁认识、使别人认识。即使拿利刀砍下人的头,也没有谁夺走谁的生命,只是刀穿过了七种实体之间的空隙。’”
本段全部词语
波浮陀迦旃延 · 人物背景 · 世尊 · 沙门 · 轮回
27 · 国王没有得到回答
dn2:27.1
Itthaṁ kho me, bhante, pakudho kaccāyano sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno aññena aññaṁ byākāsi.
dn2:27.2
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
尊者,正如问芒果,他却答波罗蜜;问波罗蜜,他却答芒果;
dn2:27.3
evameva kho me, bhante, pakudho kaccāyano sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno aññena aññaṁ byākāsi.
dn2:27.4
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
尊者,我想:
dn2:27.5
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
像我这样的人,怎么会认为应呵斥居住在自己国土内的沙门或婆罗门呢?
dn2:27.6
So kho ahaṁ, bhante, pakudhassa kaccāyanassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ,
尊者,我对波浮陀迦旃延所说的话,既不欢喜,也不反对。
dn2:27.7
anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano, anattamanavācaṁ anicchāretvā tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
我既不欢喜也不反对,心中不悦却不说不悦的话,不接受也不驳斥那些话,就从座位起身离去。
“我问的是可以亲自看见的修行成果,波浮陀迦旃延却讲另一套说法,就像问芒果却答波罗蜜,问波罗蜜却答芒果。我又想:我怎能呵斥住在自己国土中的修行人?因此,虽然心里不满意,我没有表示赞同,也没有反驳,没有出言责难,没有接受他的说法,便起身离开了。”
本段全部词语
波浮陀迦旃延 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
28 · 拜访尼乾陀若提子
dn2:28.1
Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā nigaṇṭhena nāṭaputtena saddhiṁ sammodiṁ.
dn2:28.2
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ etadavocaṁ:
问候、寒暄之后,我坐在一旁。坐好后,我对尼乾陀若提子说:
dn2:28.3
‘yathā nu kho imāni, bho aggivessana, puthusippāyatanāni …pe…
火种先生,正如这些各类技艺职业……
dn2:28.4
sakkā nu kho, bho aggivessana, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
火种先生,同样能否指出在现法中现见的沙门果?
29 · 尼乾陀的四重约束
dn2:29.4
Idha, mahārāja, nigaṇṭho sabbavārivārito ca hoti, sabbavāriyutto ca, sabbavāridhuto ca, sabbavāriphuṭo ca.
大王,这里,尼乾陀对一切应防护之事加以防护,对一切应约束之事受约束,在一切应约束之事上除去恶,在一切应约束之事上受制约。
30 · 国王没有得到回答
dn2:30.1
Itthaṁ kho me, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno cātuyāmasaṁvaraṁ byākāsi.
dn2:30.2
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
尊者,正如问芒果,他却答波罗蜜;问波罗蜜,他却答芒果;
dn2:30.3
evameva kho me, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno cātuyāmasaṁvaraṁ byākāsi.
dn2:30.4
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
尊者,我想:
dn2:30.5
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
像我这样的人,怎么会认为应呵斥居住在自己国土内的沙门或婆罗门呢?
dn2:30.6
So kho ahaṁ, bhante, nigaṇṭhassa nāṭaputtassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
尊者,我对尼乾陀若提子所说的话,既不欢喜,也不反对。
dn2:30.7
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano anattamanavācaṁ anicchāretvā tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
我既不欢喜也不反对,心中不悦却不说不悦的话,不接受也不驳斥那些话,就从座位起身离去。
“我问的是可以亲自看见的修行成果,尼乾陀若提子却讲四重约束,就像问芒果却答波罗蜜,问波罗蜜却答芒果。我又想:我怎能呵斥住在自己国土中的修行人?因此,虽然心里不满意,我没有表示赞同,也没有反驳,没有出言责难,没有接受他的说法,便起身离开了。”
本段全部词语
尼乾陀若提子 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
31 · 拜访散若夷毗罗梨子
dn2:31.1
Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena sañcayo belaṭṭhaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā sañcayena belaṭṭhaputtena saddhiṁ sammodiṁ.
dn2:31.2
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ etadavocaṁ:
问候、寒暄之后,我坐在一旁。坐好后,我对散若夷毗罗梨子说:
dn2:31.3
‘yathā nu kho imāni, bho sañcaya, puthusippāyatanāni …pe…
散若夷先生,正如这些各类技艺职业……
dn2:31.4
sakkā nu kho, bho sañcaya, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
散若夷先生,同样能否指出在现法中现见的沙门果?
32 · 散若夷的回避
dn2:32.2
‘atthi paro lokoti iti ce maṁ pucchasi, atthi paro lokoti iti ce me assa, atthi paro lokoti iti te naṁ byākareyyaṁ.
如果您问我“有他世吗”,而我认为有他世,我就会向您答“有他世”。
dn2:32.3
Evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no.
但我不说这样,也不说那样,也不说异样,也不说不是,也不说不是不是。
dn2:32.4
Natthi paro loko …pe…
没有他世……
dn2:32.5
atthi ca natthi ca paro loko …pe…
既有又没有他世……
dn2:32.6
nevatthi na natthi paro loko …pe…
既非有也非没有他世……
dn2:32.7
atthi sattā opapātikā …pe…
有化生有情……
dn2:32.8
natthi sattā opapātikā …pe…
没有化生有情……
dn2:32.9
atthi ca natthi ca sattā opapātikā …pe…
既有又没有化生有情……
dn2:32.10
nevatthi na natthi sattā opapātikā …pe…
既非有也非没有化生有情……
dn2:32.11
atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
有善作恶作之业的果与异熟……
dn2:32.12
natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
没有善作恶作之业的果与异熟……
dn2:32.13
atthi ca natthi ca sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
既有又没有善作恶作之业的果与异熟……
dn2:32.14
nevatthi na natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
既非有也非没有善作恶作之业的果与异熟……
dn2:32.15
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
如来死后存在……
dn2:32.16
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
如来死后不存在……
dn2:32.17
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
如来死后既存在又不存在……
dn2:32.18
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti iti ce maṁ pucchasi, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti iti ce me assa, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti iti te naṁ byākareyyaṁ.
如果您问我“如来死后既非存在也非不存在”,而我认为如来死后既非存在也非不存在,我就会向您这样回答。
dn2:32.19
Evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
但我不说这样,也不说那样,也不说异样,也不说不是,也不说不是不是。
散若夷毗罗梨子回答:
“如果您问我‘有来世吗’,而我认为有来世,我就会这样回答您。但我不说是这样,也不说是那样,也不说是另一种情况,也不说不是,也不说不是不是。”
对于下面这些问题,他也逐一采用同样的答法:如果自己认定那个说法,就会那样回答;但他不作上述任何一种表态。
“没有来世吗”
“既有又没有来世吗”
“既不能说有来世,也不能说没有来世吗”
“有化生众生吗”
“没有化生众生吗”
“既有又没有化生众生吗”
“既不能说有、也不能说没有化生众生吗”
“善行恶行会带来相应的结果吗”
“善行恶行不会带来相应的结果吗”
“善行恶行既会又不会带来相应的结果吗”
“既不能说善行恶行会带来相应的结果,也不能说不会吗”
“如来死后存在吗”
“如来死后不存在吗”
“如来死后既存在又不存在吗”
“如来死后既不能说存在,也不能说不存在吗”
〔化生众生,指不经胎生等过程而直接出现的众生。〕
本段全部词语
散若夷毗罗梨子 · 人物背景 · 世尊 · 沙门 · 轮回
33 · 国王没有得到回答
dn2:33.1
Itthaṁ kho me, bhante, sañcayo belaṭṭhaputto sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno vikkhepaṁ byākāsi.
dn2:33.2
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
尊者,正如问芒果,他却答波罗蜜;问波罗蜜,他却答芒果;
dn2:33.3
evameva kho me, bhante, sañcayo belaṭṭhaputto sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno vikkhepaṁ byākāsi.
dn2:33.4
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
尊者,我想:
dn2:33.6
Kathañhi nāma sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno vikkhepaṁ byākarissatī’ti.
怎么问他现见的沙门果,他却作游移回避的回答呢?
dn2:33.7
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
尊者,我想:
dn2:33.8
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
像我这样的人,怎么会认为应呵斥居住在自己国土内的沙门或婆罗门呢?
dn2:33.9
So kho ahaṁ, bhante, sañcayassa belaṭṭhaputtassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
尊者,我对散若夷毗罗梨子所说的话,既不欢喜,也不反对。
dn2:33.10
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano anattamanavācaṁ anicchāretvā tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
我既不欢喜也不反对,心中不悦却不说不悦的话,不接受也不驳斥那些话,就从座位起身离去。
“我问的是可以亲自看见的修行成果,散若夷毗罗梨子却讲游移回避的话,就像问芒果却答波罗蜜,问波罗蜜却答芒果。我觉得,他在这些修行人中最糊涂,怎么会这样回避问题?但我又想:我怎能呵斥住在自己国土中的修行人?因此,虽然心里不满意,我没有表示赞同,也没有反驳,没有出言责难,没有接受他的说法,便起身离开了。”
本段全部词语
散若夷毗罗梨子 · 人物背景 · 世尊 · 沙门
34 · 重新提出问题
dn2:34.2
‘yathā nu kho imāni, bhante, puthusippāyatanāni
尊者,正如这些各类技艺职业,
dn2:34.3
seyyathidaṁ—hatthārohā assārohā rathikā dhanuggahā celakā calakā piṇḍadāyakā uggā rājaputtā pakkhandino mahānāgā sūrā cammayodhino dāsikaputtā
例如象师、骑兵、车兵、弓箭手、旗手、军队部署者、供食者、猛士、王子、突击者、大勇士、英雄、皮甲兵、奴婢之子,
dn2:34.4
āḷārikā kappakā nhāpakā sūdā mālakārā rajakā pesakārā naḷakārā kumbhakārā gaṇakā muddikā, yāni vā panaññānipi evaṅgatāni puthusippāyatanāni, te diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sippaphalaṁ upajīvanti,
以及糕饼师、理发师、浴师、厨师、花鬘师、洗衣师、织工、苇编工、陶工、计算者、记账者,或其他这样的各类技艺者。他们在现法中,依靠现见的技艺成果生活,
dn2:34.5
te tena attānaṁ sukhenti pīṇenti, mātāpitaro sukhenti pīṇenti, puttadāraṁ sukhenti pīṇenti, mittāmacce sukhenti pīṇenti, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhapenti sovaggikaṁ sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikaṁ.
以此使自己快乐满足,使父母快乐满足,使妻子儿女快乐满足,使朋友同伴快乐满足;对沙门、婆罗门设立上升的供养,使其趋向天界,感得乐的果报,导向天界。
dn2:34.6
Sakkā nu kho, bhante, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’”ti?
尊者,同样能否指出在现法中现见的沙门果?
dn2:34.7
“Sakkā, mahārāja.
大王,可以。
dn2:34.8
Tena hi, mahārāja, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya, tathā naṁ byākareyyāsi.
那么,大王,我就此反问你,请按你的意思回答。
35 · 奴仆出家
dn2:35.1
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
大王,你怎么看?
dn2:35.2
idha te assa puriso dāso kammakāro pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī mukhullokako.
假设你有一位奴仆、佣工,早起晚睡,听候吩咐,举止顺意,说悦耳的话,察看你的脸色。
dn2:35.3
Tassa evamassa:
他想:
dn2:35.4
‘acchariyaṁ, vata bho, abbhutaṁ, vata bho, puññānaṁ gati, puññānaṁ vipāko.
福业的去向、福业的异熟,实在稀有,实在奇妙!
dn2:35.5
Ayañhi rājā māgadho ajātasattu vedehiputto manusso; ahampi manusso.
这位摩揭陀王韦提希子阿阇世是人,我也是人。
dn2:35.6
Ayañhi rājā māgadho ajātasattu vedehiputto pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti, devo maññe.
他具备、享有五欲,游乐如天人。
dn2:35.7
Ahaṁ panamhissa dāso kammakāro pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī mukhullokako.
我却是他的奴仆、佣工,早起晚睡,听候吩咐,举止顺意,说悦耳的话,察看他的脸色。
dn2:35.8
So vatassāhaṁ puññāni kareyyaṁ.
我也应作福业。
dn2:35.9
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
我何不剃除须发,披上袈裟,从家出家,成为无家者?
dn2:35.10
So aparena samayena kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyya.
后来,他剃除须发,披上袈裟,从家出家,成为无家者。
dn2:35.11
So evaṁ pabbajito samāno kāyena saṁvuto vihareyya, vācāya saṁvuto vihareyya, manasā saṁvuto vihareyya, ghāsacchādanaparamatāya santuṭṭho, abhirato paviveke.
如此出家以后,他在身、语、意上自制,以仅有的饮食衣服知足,乐于远离。
dn2:35.12
Tañce te purisā evamāroceyyuṁ:
如果有人向你禀报:
dn2:35.13
‘yagghe, deva, jāneyyāsi, yo te so puriso dāso kammakāro pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī mukhullokako;
大王,请知:您的那位奴仆、佣工,早起晚睡,听候吩咐,举止顺意,说悦耳的话,察看您脸色的那个人,
dn2:35.14
so, deva, kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
已经剃除须发,披上袈裟,从家出家,成为无家者。
dn2:35.15
So evaṁ pabbajito samāno kāyena saṁvuto viharati, vācāya saṁvuto viharati, manasā saṁvuto viharati, ghāsacchādanaparamatāya santuṭṭho, abhirato paviveke’ti.
出家以后,他在身、语、意上自制,以仅有的饮食衣服知足,乐于远离。
dn2:35.16
Api nu tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
你会这样说吗:
dn2:35.17
‘etu me, bho, so puriso, punadeva hotu dāso kammakāro pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī mukhullokako’”ti?
各位,叫那人来!让他重新做我的奴仆、佣工,早起晚睡,听候吩咐,举止顺意,说悦耳的话,察看我的脸色!
36 · 第一种可见成果
dn2:36.1
“No hetaṁ, bhante.
尊者,不会。
dn2:36.2
Atha kho naṁ mayameva abhivādeyyāmapi, paccuṭṭheyyāmapi, āsanenapi nimanteyyāma, abhinimanteyyāmapi naṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi, dhammikampissa rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidaheyyāmā”ti.
相反,我们会礼敬他,起身迎接他,邀请他入座,并请他接受衣服、团食、卧坐具与病缘医药资具,还为他安排如法的守护与保护。
dn2:36.3
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
大王,你怎么看?
dn2:36.6
“Idaṁ kho te, mahārāja, mayā paṭhamaṁ diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññattan”ti.
大王,这是我为你指出的第一种在现法中现见的沙门果。
37 · 农民出家
dn2:37.1
“Sakkā pana, bhante, aññampi evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun”ti?
尊者,能否同样指出另一种在现法中现见的沙门果?
dn2:37.2
“Sakkā, mahārāja.
大王,可以。
dn2:37.3
Tena hi, mahārāja, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya, tathā naṁ byākareyyāsi.
那么,大王,我就此反问你,请按你的意思回答。
dn2:37.4
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
大王,你怎么看?
dn2:37.5
idha te assa puriso kassako gahapatiko karakārako rāsivaḍḍhako.
假设你有一位农夫、居士,缴纳税赋,增加财库。
dn2:37.6
Tassa evamassa:
他想:
dn2:37.7
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, puññānaṁ gati, puññānaṁ vipāko.
福业的去向、福业的异熟,实在稀有,实在奇妙!
dn2:37.8
Ayañhi rājā māgadho ajātasattu vedehiputto manusso, ahampi manusso.
这位摩揭陀王韦提希子阿阇世是人,我也是人。
dn2:37.9
Ayañhi rājā māgadho ajātasattu vedehiputto pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti, devo maññe.
他具备、享有五欲,游乐如天人。
dn2:37.10
Ahaṁ panamhissa kassako gahapatiko karakārako rāsivaḍḍhako.
我却是他的农夫、居士,缴纳税赋,增加财库。
dn2:37.11
So vatassāhaṁ puññāni kareyyaṁ.
我也应作福业。
dn2:37.12
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
我何不剃除须发,披上袈裟,从家出家,成为无家者?
dn2:37.13
So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya, appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyya.
后来,他舍弃或少或多的财产,舍弃或少或多的亲属圈,剃除须发,披上袈裟,从家出家,成为无家者。
dn2:37.14
So evaṁ pabbajito samāno kāyena saṁvuto vihareyya, vācāya saṁvuto vihareyya, manasā saṁvuto vihareyya, ghāsacchādanaparamatāya santuṭṭho, abhirato paviveke.
如此出家以后,他在身、语、意上自制,以仅有的饮食衣服知足,乐于远离。
dn2:37.15
Tañce te purisā evamāroceyyuṁ:
如果有人向你禀报:
dn2:37.16
‘yagghe, deva, jāneyyāsi, yo te so puriso kassako gahapatiko karakārako rāsivaḍḍhako;
大王,请知:您那位缴纳税赋、增加财库的农夫、居士,
dn2:37.17
so deva kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
已经剃除须发,披上袈裟,从家出家,成为无家者。
dn2:37.18
So evaṁ pabbajito samāno kāyena saṁvuto viharati, vācāya saṁvuto viharati, manasā saṁvuto viharati, ghāsacchādanaparamatāya santuṭṭho, abhirato paviveke’ti.
出家以后,他在身、语、意上自制,以仅有的饮食衣服知足,乐于远离。
dn2:37.19
Api nu tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
你会这样说吗:
dn2:37.20
‘etu me, bho, so puriso, punadeva hotu kassako gahapatiko karakārako rāsivaḍḍhako’”ti?
各位,叫那人来!让他重新做我的农夫、居士,缴纳税赋,增加财库!
38 · 第二种可见成果
dn2:38.1
“No hetaṁ, bhante.
尊者,不会。
dn2:38.2
Atha kho naṁ mayameva abhivādeyyāmapi, paccuṭṭheyyāmapi, āsanenapi nimanteyyāma, abhinimanteyyāmapi naṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi, dhammikampissa rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidaheyyāmā”ti.
相反,我们会礼敬他,起身迎接他,邀请他入座,并请他接受衣服、团食、卧坐具与病缘医药资具,还为他安排如法的守护与保护。
dn2:38.3
“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja?
大王,你怎么看?
dn2:38.6
“Idaṁ kho te, mahārāja, mayā dutiyaṁ diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññattan”ti.
大王,这是我为你指出的第二种在现法中现见的沙门果。
39 · 更高的成果
dn2:39.1
“Sakkā pana, bhante, aññampi diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetuṁ imehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañcā”ti?
dn2:39.2
“Sakkā, mahārāja.
大王,可以。
dn2:39.3
Tena hi, mahārāja, suṇohi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
那么,大王,听吧,善加作意,我将说。
dn2:39.4
“Evaṁ, bhante”ti kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavato paccassosi.
摩揭陀王韦提希子阿阇世回答世尊:“是,尊者。”
40 · 如来出现于世
dn2:40.1
“idha, mahārāja, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.
大王,这里,如来出现于世,是阿罗汉、正等觉者、明行具足者、善逝、世间解、无上调御丈夫、天人师、佛、世尊。
dn2:40.2
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
他亲自证知、亲证这个有天、魔、梵的世间,有沙门、婆罗门、天与人的众生,然后宣说。
dn2:40.3
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
他说法,初善、中善、后善,具义、具文,开显完全圆满清净的梵行。
41 · 听法而出家
dn2:41.1
Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.
居士、居士子,或出生于某个家庭的人,听到这个法。
dn2:41.2
So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.
听法后,他对如来获得信心。
dn2:41.3
So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:
具有所获得的信心,他这样省察:
dn2:41.4
‘sambādho gharāvāso rajopatho, abbhokāso pabbajjā.
在家生活拥挤,是尘垢之路;出家如露天。
dn2:41.5
Nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
在家者不容易实行完全圆满、完全清净、如磨净贝壳般的梵行。
dn2:41.6
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
我何不剃除须发,披上袈裟,从家出家,成为无家者?
dn2:41.7
So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.
后来,他舍弃或少或多的财产,舍弃或少或多的亲属圈,剃除须发,披上袈裟,从家出家,成为无家者。
42 · 出家后的修习
dn2:42.1
So evaṁ pabbajito samāno pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu, kāyakammavacīkammena samannāgato kusalena, parisuddhājīvo sīlasampanno, indriyesu guttadvāro, satisampajaññena samannāgato, santuṭṭho.
如此出家以后,他以波罗提木叉防护而住,具足行仪与行处,见微小过失为可畏,受持学处而学;具足善的身业与语业,活命清净,具足戒,守护诸根门,具足念与正知,知足。
43 · 不杀、不盗与清净行为
dn2:43.1
Kathañca, mahārāja, bhikkhu sīlasampanno hoti?
大王,比丘怎样具足戒?
dn2:43.2
Idha, mahārāja, bhikkhu pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti. Nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.
大王,这里,比丘舍弃杀生,远离杀生,放下棍棒,放下刀剑,有惭,具悲悯,安住于悲悯一切生命的利益。
dn2:43.3
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
dn2:43.4
Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharati.
他舍弃不与取,远离不与取,取所给的,期待所给的,以不偷盗而清净的自己安住。
dn2:43.5
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
dn2:43.6
Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato methunā gāmadhammā.
他舍弃非梵行,行梵行,远离性行为这一世俗之法。
dn2:43.7
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
“行为规范完善,是怎样的呢?
他不杀生,放下棍棒和刀剑,有羞耻心,对一切生命怀有悲悯,愿它们安好。
他不偷盗,只接受别人给予的东西,期待正当地得到给予,不靠偷盗生活。
他放弃性行为,遵行清净的修行道路。
这些都是他的行为规范。”
本段全部词语
44 · 言语的规范
dn2:44.1
Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.
他舍弃妄语,远离妄语,说真实话,遵守真实,可靠、可信,不欺骗世人。
dn2:44.2
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
dn2:44.3
Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti; ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya; amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā, amūsaṁ bhedāya. Iti bhinnānaṁ vā sandhātā, sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
他舍弃离间语,远离离间语;不把这里听到的话传到那里使这些人分裂,也不把那里听到的话传到这里使那些人分裂。他调和分裂者,助成和合者,喜爱和合、乐于和合、欢喜和合,说促成和合的话。
dn2:44.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
dn2:44.5
Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti; yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
他舍弃粗恶语,远离粗恶语;他所说的话无过、悦耳、可爱、入心、文雅,为众人喜爱、为众人悦意。
dn2:44.6
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
dn2:44.7
Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.
他舍弃绮语,远离绮语;适时说、如实说、说有益的话、说法、说律,适时说值得保存、有依据、有分寸、有意义的话。
dn2:44.8
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
“他不说谎,说真实的话,守信可靠,不欺骗人。
也不搬弄是非,不把这里听到的话传到那里挑拨双方,或从那里传到这里制造分裂。他帮助不和的人和解,支持已经和睦的人,喜欢和睦,说促进和睦的话。
他不用粗暴伤人的语言,而说柔和、悦耳、亲切、入心、有礼、让人乐意接受的话。
他不说无益的空话,而在适当的时候,说真实、有益、符合修行指导与规制的话;言语值得记住,有依据、有分寸、有意义。
这些都是他的行为规范。”
本段全部词语
45 · 日常生活的约束
dn2:45.1
Bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti …pe…
他远离损伤种子与植物……
dn2:45.2
ekabhattiko hoti rattūparato virato vikālabhojanā.
一日一食,不夜食,远离非时食。
dn2:45.3
Naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato hoti.
远离观看舞蹈、歌唱、音乐与表演。
dn2:45.4
Mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato hoti.
远离以花鬘、香料、涂膏装饰打扮。
dn2:45.5
Uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti.
远离高大床铺。
dn2:45.6
Jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
远离接受金银。
dn2:45.7
Āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
远离接受生谷。
dn2:45.8
Āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
远离接受生肉。
dn2:45.9
Itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
远离接受妇女与少女。
dn2:45.10
Dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
远离接受男女奴仆。
dn2:45.11
Ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
远离接受山羊与绵羊。
dn2:45.12
Kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
远离接受鸡与猪。
dn2:45.13
Hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
远离接受象、牛、马与母马。
dn2:45.14
Khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
远离接受田地、宅地。
dn2:45.15
Dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti.
远离从事信使与差遣。
dn2:45.16
Kayavikkayā paṭivirato hoti.
远离买卖。
dn2:45.17
Tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato hoti.
远离假秤、假金属、假量器。
dn2:45.18
Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato hoti.
远离贿赂、欺骗、诈骗、诡诈。
dn2:45.19
Chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato hoti.
远离砍杀、束缚、抢劫、掠夺与暴力。
dn2:45.20
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
“他不损伤种子和植物;
每天只在规定的时段进食,不在夜间或不适宜的时间吃东西。
他不观看歌舞、音乐和娱乐表演,不以花鬘、香料、涂膏装饰自己,不用高大豪华的床铺。
不收金银、生谷、生肉、妇女少女、男女奴仆、山羊绵羊、鸡猪、象牛马和田地宅地。
不替人传信跑差,不做买卖,不使用假秤、假金属、假量器,不行贿、诈骗、耍弄诡计,也不砍杀、囚禁、抢掠或施暴。
这些都是他的行为规范。”
本段全部词语
46 · 不损伤植物
dn2:46.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ bījagāmabhūtagāmasamārambhaṁ anuyuttā viharanti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却从事损伤种子与植物。
dn2:46.2
Seyyathidaṁ—mūlabījaṁ khandhabījaṁ phaḷubījaṁ aggabījaṁ bījabījameva pañcamaṁ, iti evarūpā bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti.
例如根生、茎生、节生、芽生,以及第五种种子生。他远离这样的损伤种子与植物。
dn2:46.3
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
47 · 不储藏物资
dn2:47.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ sannidhikāraparibhogaṁ anuyuttā viharanti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却从事储藏物资供自己使用。
dn2:47.2
Seyyathidaṁ—annasannidhiṁ pānasannidhiṁ vatthasannidhiṁ yānasannidhiṁ sayanasannidhiṁ gandhasannidhiṁ āmisasannidhiṁ,
例如储藏食物、饮料、衣服、车乘、卧具、香料、物资。
dn2:47.3
iti vā iti evarūpā sannidhikāraparibhogā paṭivirato hoti.
他远离这样的储藏物资供自己使用。
dn2:47.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
48 · 不观看娱乐表演
dn2:48.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ visūkadassanaṁ anuyuttā viharanti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却从事观看各种表演。
dn2:48.2
Seyyathidaṁ—naccaṁ gītaṁ vāditaṁ pekkhaṁ akkhānaṁ pāṇissaraṁ vetāḷaṁ kumbhathūṇaṁ sobhanakaṁ caṇḍālaṁ vaṁsaṁ dhovanaṁ hatthiyuddhaṁ assayuddhaṁ mahiṁsayuddhaṁ usabhayuddhaṁ ajayuddhaṁ meṇḍayuddhaṁ kukkuṭayuddhaṁ vaṭṭakayuddhaṁ daṇḍayuddhaṁ muṭṭhiyuddhaṁ nibbuddhaṁ uyyodhikaṁ balaggaṁ senābyūhaṁ anīkadassanaṁ
例如舞蹈、歌唱、音乐、戏剧、故事,击掌、锣乐、壶鼓、美人表演、旃陀罗戏、竹竿杂技、洗骨仪式(依古注),斗象、斗马、斗水牛、斗公牛、斗山羊、斗绵羊、斗鸡、斗鹌鹑,杖斗、拳斗、摔跤、军队交战、点兵、布阵、阅兵。
dn2:48.3
iti vā iti evarūpā visūkadassanā paṭivirato hoti.
他远离这样的观看表演。
dn2:48.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
“有些出家修行者和婆罗门,接受别人出于信心供养的食物,却还观看表演。
例如舞蹈、歌唱、音乐、戏剧、故事,
击掌、锣乐、壶鼓、美人表演、旃陀罗艺人的杂耍、竹竿杂技、为亡者清洗遗骨的仪式(依古注),
斗象、斗马、斗水牛、斗公牛、斗山羊、斗绵羊、斗鸡、斗鹌鹑,
杖斗、拳斗、摔跤、军队交战、点兵、布阵、阅兵。
他不做这些事;这也是他的行为规范。”
本段全部词语
旃陀罗艺人的杂耍 · 词义考证 · 竹竿杂技 · 词义考证 · 为亡者清洗遗骨的仪式(依古注) · 词义考证 · 法与律
49 · 不耽于游戏
dn2:49.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ jūtappamādaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā viharanti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却从事赌博与放逸的游戏。
dn2:49.2
Seyyathidaṁ—aṭṭhapadaṁ dasapadaṁ ākāsaṁ parihārapathaṁ santikaṁ khalikaṁ ghaṭikaṁ salākahatthaṁ akkhaṁ paṅgacīraṁ vaṅkakaṁ mokkhacikaṁ ciṅgulikaṁ pattāḷhakaṁ rathakaṁ dhanukaṁ akkharikaṁ manesikaṁ yathāvajjaṁ
例如八行棋、十行棋、空中棋、跳格、挑棍、棋盘游戏、短棒游戏、抽签、骰子、叶笛、玩具犁、翻筋斗、风车、玩具量器、玩具车、玩具弓、猜字、猜心、模仿游戏。
dn2:49.3
iti vā iti evarūpā jūtappamādaṭṭhānānuyogā paṭivirato hoti.
他远离这样的赌博与放逸的游戏。
dn2:49.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
“有些出家修行者和婆罗门,接受别人出于信心供养的食物,却还沉迷于赌博和使人放纵懈怠的游戏。例如八行棋、十行棋、空中棋、跳格、挑棍、棋盘游戏、短棒游戏、抽签、骰子、叶笛、玩具犁、翻筋斗、风车、玩具量器、玩具车、玩具弓、猜字、猜心、模仿游戏。他不做这些事;这也是他的行为规范。”
本段全部词语
50 · 不使用豪华卧具
dn2:50.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ anuyuttā viharanti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却从事使用高大豪华的床铺。
dn2:50.2
Seyyathidaṁ—āsandiṁ pallaṅkaṁ gonakaṁ cittakaṁ paṭikaṁ paṭalikaṁ tūlikaṁ vikatikaṁ uddalomiṁ ekantalomiṁ kaṭṭissaṁ koseyyaṁ kuttakaṁ hatthattharaṁ assattharaṁ rathattharaṁ ajinappaveṇiṁ kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ sauttaracchadaṁ ubhatolohitakūpadhānaṁ
例如长榻、大床、长毛毯、彩毯、白毯、花毯、棉垫、绣毯、双毛毯、单毛毯、镶宝石的丝毯、丝织物、大毛毯,象毯、马毯、车毯、羚皮铺具、上等鹿皮铺具,带顶罩及两端红枕的卧具。
dn2:50.3
iti vā iti evarūpā uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti.
他远离这样的高大豪华的床铺。
dn2:50.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
“有些出家修行者和婆罗门,接受别人出于信心供养的食物,却还使用高大豪华的床铺。
例如长榻、大床、长毛毯、彩毯、白毯、花毯、棉垫、绣毯、双毛毯、单毛毯、镶宝石的丝毯、丝织物、大毛毯,
象毯、马毯、车毯、羚皮铺具、上等鹿皮铺具,
带顶罩及两端红枕的卧具。
他不做这些事;这也是他的行为规范。”
本段全部词语
51 · 不热衷装饰
dn2:51.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā viharanti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却从事装饰打扮。
dn2:51.2
Seyyathidaṁ—ucchādanaṁ parimaddanaṁ nhāpanaṁ sambāhanaṁ ādāsaṁ añjanaṁ mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ nāḷikaṁ asiṁ chattaṁ citrupāhanaṁ uṇhīsaṁ maṇiṁ vālabījaniṁ odātāni vatthāni dīghadasāni
例如涂身、揉擦、沐浴、按摩,镜子、眼膏、花鬘香膏、面粉、面膏、手饰、发饰、手杖、筒具、刀剑、伞、彩鞋、头巾、宝石、拂尘、长穗白衣。
dn2:51.3
iti vā iti evarūpā maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogā paṭivirato hoti.
他远离这样的装饰打扮。
dn2:51.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
“有些出家修行者和婆罗门,接受别人出于信心供养的食物,却还装饰打扮。
例如涂身、揉擦、沐浴、按摩,
镜子、眼膏、花鬘香膏、面粉、面膏、手饰、发饰、手杖、筒具、刀剑、伞、彩鞋、头巾、宝石、拂尘、长穗白衣。
他不做这些事;这也是他的行为规范。”
本段全部词语
52 · 远离无益杂谈
dn2:52.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ tiracchānakathaṁ anuyuttā viharanti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却从事无益杂谈。
dn2:52.2
Seyyathidaṁ—rājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ
例如谈国王、盗贼、大臣、军队、危险、战争、食物、饮料、衣服、卧具、花鬘、香料、亲属、车辆、村落、市镇、城市、国土、妇女、英雄、街谈巷议、水井边的话、亡者、各种闲话、世界与海洋的故事、种种有无之谈。
dn2:52.3
iti vā iti evarūpāya tiracchānakathāya paṭivirato hoti.
他远离这样的无益杂谈。
dn2:52.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
“有些出家修行者和婆罗门,接受别人出于信心供养的食物,却还谈论无益的话题。例如谈国王、盗贼、大臣、军队、危险、战争、食物、饮料、衣服、卧具、花鬘、香料、亲属、车辆、村落、市镇、城市、国土、妇女、英雄、街谈巷议、水井边的话、亡者、各种闲话、世界与海洋的故事、种种有无之谈。他不做这些事;这也是他的行为规范。”
本段全部词语
53 · 不争胜辩论
dn2:53.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ viggāhikakathaṁ anuyuttā viharanti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却从事争论。
dn2:53.2
Seyyathidaṁ—na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi, micchā paṭipanno tvamasi, ahamasmi sammā paṭipanno, sahitaṁ me, asahitaṁ te, pure vacanīyaṁ pacchā avaca, pacchā vacanīyaṁ pure avaca, adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahito tvamasi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosīti
例如:“你不懂这法与律,我懂这法与律;你怎么会懂?你修错了,我修对了。我的话连贯,你的不连贯。该先说的你后说,该后说的你先说。你熟悉的已经颠倒,你的论说被驳倒,你被制伏了。去解救你的论说吧;能的话,就解脱出来吧!”
dn2:53.3
iti vā iti evarūpāya viggāhikakathāya paṭivirato hoti.
他远离这样的争论。
dn2:53.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
54 · 不替人奔走差遣
dn2:54.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ dūteyyapahiṇagamanānuyogaṁ anuyuttā viharanti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却从事信使与差遣。
dn2:54.2
Seyyathidaṁ—raññaṁ, rājamahāmattānaṁ, khattiyānaṁ, brāhmaṇānaṁ, gahapatikānaṁ, kumārānaṁ—idha gaccha, amutrāgaccha, idaṁ hara, amutra idaṁ āharā’ti
例如替国王、大臣、刹帝利、婆罗门、居士、王子传令:“去这里,去那里,拿这个,去那里把这个拿来。”
dn2:54.3
iti vā iti evarūpā dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti.
他远离这样的信使与差遣。
dn2:54.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
“有些出家修行者和婆罗门,接受别人出于信心供养的食物,却还替人传信跑差。例如替国王、大臣、刹帝利、婆罗门、居士、王子传令:‘去这里,去那里,拿这个,去那里把这个拿来。’他不做这些事;这也是他的行为规范。”
本段全部词语
55 · 不谄媚求利
dn2:55.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te kuhakā ca honti lapakā ca nemittikā ca nippesikā ca lābhena lābhaṁ nijigīsitāro ca. Iti evarūpā kuhanalapanā paṭivirato hoti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却虚伪、谄媚、暗示索求、贬损他人,以利求利。他远离这样的虚伪与谄媚。
dn2:55.2
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
56 · 不以占卜祭术谋生
dn2:56.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却以这样的旁生明、邪命谋生。
dn2:56.2
Seyyathidaṁ—aṅgaṁ nimittaṁ uppātaṁ supinaṁ lakkhaṇaṁ mūsikacchinnaṁ aggihomaṁ dabbihomaṁ thusahomaṁ kaṇahomaṁ taṇḍulahomaṁ sappihomaṁ telahomaṁ mukhahomaṁ lohitahomaṁ aṅgavijjā vatthuvijjā khattavijjā sivavijjā bhūtavijjā bhūrivijjā ahivijjā visavijjā vicchikavijjā mūsikavijjā sakuṇavijjā vāyasavijjā pakkajjhānaṁ saraparittāṇaṁ migacakkaṁ
例如肢相、兆相、异象、解梦、相术、鼠咬痕占卜,火供、杓供、糠供、粉供、米供、酥供、油供、口供、血供,肢体术、宅地术、田地术、墓地术、鬼神术、大地术、蛇术、毒术、蝎术、鼠术、鸟术、鸦术、寿命占卜、御箭咒、兽鸣占卜。
dn2:56.3
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
他远离这样的旁生明、邪命。
dn2:56.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
57 · 不以看相谋生
dn2:57.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却以这样的旁生明、邪命谋生。
dn2:57.2
Seyyathidaṁ—maṇilakkhaṇaṁ vatthalakkhaṇaṁ daṇḍalakkhaṇaṁ satthalakkhaṇaṁ asilakkhaṇaṁ usulakkhaṇaṁ dhanulakkhaṇaṁ āvudhalakkhaṇaṁ itthilakkhaṇaṁ purisalakkhaṇaṁ kumāralakkhaṇaṁ kumārilakkhaṇaṁ dāsalakkhaṇaṁ dāsilakkhaṇaṁ hatthilakkhaṇaṁ assalakkhaṇaṁ mahiṁsalakkhaṇaṁ usabhalakkhaṇaṁ golakkhaṇaṁ ajalakkhaṇaṁ meṇḍalakkhaṇaṁ kukkuṭalakkhaṇaṁ vaṭṭakalakkhaṇaṁ godhālakkhaṇaṁ kaṇṇikalakkhaṇaṁ kacchapalakkhaṇaṁ migalakkhaṇaṁ
例如看宝石相、衣相、杖相、刀相、剑相、箭相、弓相、武器相、女相、男相、童男相、童女相、男奴相、女奴相、象相、马相、水牛相、公牛相、牛相、山羊相、绵羊相、鸡相、鹌鹑相、蜥蜴相、兔相、龟相、鹿相。
dn2:57.3
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
他远离这样的旁生明、邪命。
dn2:57.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
58 · 不以预言战事谋生
dn2:58.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却以这样的旁生明、邪命谋生。
dn2:58.2
Seyyathidaṁ—raññaṁ niyyānaṁ bhavissati, raññaṁ aniyyānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ upayānaṁ bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ apayānaṁ bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ upayānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ apayānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ jayo bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ parājayo bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ jayo bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ parājayo bhavissati, iti imassa jayo bhavissati, imassa parājayo bhavissati
例如预言:王将出征,王将不出征;内王将进军,外王将退军;外王将进军,内王将退军;内王将胜,外王将败;外王将胜,内王将败;这一方将胜,那一方将败。
dn2:58.3
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
他远离这样的旁生明、邪命。
dn2:58.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
59 · 不以天象占卜谋生
dn2:59.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却以这样的旁生明、邪命谋生。
dn2:59.2
Seyyathidaṁ—candaggāho bhavissati, sūriyaggāho bhavissati, nakkhattaggāho bhavissati, candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, nakkhattānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, nakkhattānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, ukkāpāto bhavissati, disāḍāho bhavissati, bhūmicālo bhavissati, devadudrabhi bhavissati, candimasūriyanakkhattānaṁ uggamanaṁ ogamanaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ bhavissati, evaṁvipāko candaggāho bhavissati, evaṁvipāko sūriyaggāho bhavissati, evaṁvipāko nakkhattaggāho bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ nakkhattānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ nakkhattānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipāko ukkāpāto bhavissati, evaṁvipāko disāḍāho bhavissati, evaṁvipāko bhūmicālo bhavissati, evaṁvipāko devadudrabhi bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyanakkhattānaṁ uggamanaṁ ogamanaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ bhavissati
例如预言:将有月食、日食、星食;日月将循正轨、日月将离轨;星宿将循正轨、星宿将离轨;将有流星、方隅火光、地震、天鼓声;日月星宿将升、落、暗、明。又预言:月食将有这样的结果,日食将有这样的结果,星食将有这样的结果,日月循轨将有这样的结果,日月离轨将有这样的结果,星宿循轨将有这样的结果,星宿离轨将有这样的结果,流星将有这样的结果,方隅火光将有这样的结果,地震将有这样的结果,天鼓声将有这样的结果,日月星宿升落暗明将有这样的结果。
dn2:59.3
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
他远离这样的旁生明、邪命。
dn2:59.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
“有些出家修行者和婆罗门,接受别人出于信心供养的食物,却靠各种占卜、咒术等不合修行方向的手段谋生。
例如预言:将有月食、日食、星食;
日月将循正轨、日月将离轨;
星宿将循正轨、星宿将离轨;
将有流星、方隅火光、地震、天鼓声;
日月星宿将升、落、暗、明。
又预言:
月食将有这样的结果,
日食将有这样的结果,
星食将有这样的结果,
日月循轨将有这样的结果,
日月离轨将有这样的结果,
星宿循轨将有这样的结果,
星宿离轨将有这样的结果,
流星将有这样的结果,
方隅火光将有这样的结果,
地震将有这样的结果,
天鼓声将有这样的结果,
日月星宿升落暗明将有这样的结果。
他不以这些方式谋生。
这也是他的行为规范。”
60 · 其他预测与技艺
dn2:60.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却以这样的旁生明、邪命谋生。
dn2:60.2
Seyyathidaṁ—suvuṭṭhikā bhavissati, dubbuṭṭhikā bhavissati, subhikkhaṁ bhavissati, dubbhikkhaṁ bhavissati, khemaṁ bhavissati, bhayaṁ bhavissati, rogo bhavissati, ārogyaṁ bhavissati, muddā, gaṇanā, saṅkhānaṁ, kāveyyaṁ, lokāyataṁ
例如预言雨水丰足或雨水不足,丰收或饥荒,平安或恐惧,疾病或健康;以及记数、计算、统计、诗作、顺世论。
dn2:60.3
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
他远离这样的旁生明、邪命。
dn2:60.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
61 · 婚姻与祈福咒术
dn2:61.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却以这样的旁生明、邪命谋生。
dn2:61.2
Seyyathidaṁ—āvāhanaṁ vivāhanaṁ saṁvaraṇaṁ vivaraṇaṁ saṅkiraṇaṁ vikiraṇaṁ subhagakaraṇaṁ dubbhagakaraṇaṁ viruddhagabbhakaraṇaṁ jivhānibandhanaṁ hanusaṁhananaṁ hatthābhijappanaṁ hanujappanaṁ kaṇṇajappanaṁ ādāsapañhaṁ kumārikapañhaṁ devapañhaṁ ādiccupaṭṭhānaṁ mahatupaṭṭhānaṁ abbhujjalanaṁ sirivhāyanaṁ
例如娶嫁、订婚解约、聚合离散、使人幸运或不幸、处理难产、缚舌、锁颚、对手诵咒、对颚诵咒、对耳诵咒、镜占、童女占、神占、奉日、奉大梵、吐火、召请吉祥女神。
dn2:61.3
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
他远离这样的旁生明、邪命。
dn2:61.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
62 · 仪式与治疗技艺
dn2:62.1
Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
有些沙门、婆罗门,吃着由信心所施的食物,却以这样的旁生明、邪命谋生。
dn2:62.2
Seyyathidaṁ—santikammaṁ paṇidhikammaṁ bhūtakammaṁ bhūrikammaṁ vassakammaṁ vossakammaṁ vatthukammaṁ vatthuparikammaṁ ācamanaṁ nhāpanaṁ juhanaṁ vamanaṁ virecanaṁ uddhaṁvirecanaṁ adhovirecanaṁ sīsavirecanaṁ kaṇṇatelaṁ nettatappanaṁ natthukammaṁ añjanaṁ paccañjanaṁ sālākiyaṁ sallakattiyaṁ dārakatikicchā, mūlabhesajjānaṁ anuppadānaṁ, osadhīnaṁ paṭimokkho
例如息灾、遂愿、驱鬼、大地仪式、求雨、止雨、宅地仪式、宅地净化、漱水、沐浴、献供、催吐、泻下、上排、下排、清头,耳油、洗眼、鼻药、眼膏、反敷眼膏、探针治疗、刀术治疗、治疗小儿、施给根药、敷用草药。
dn2:62.3
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
他远离这样的旁生明、邪命。
dn2:62.4
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
这也是他的戒的一部分。
63 · 行为无过的安乐
dn2:63.1
Sa kho so, mahārāja, bhikkhu evaṁ sīlasampanno na kutoci bhayaṁ samanupassati, yadidaṁ sīlasaṁvarato.
大王,这位比丘如此具足戒,从戒防护方面不见任何恐惧。
dn2:63.2
Seyyathāpi, mahārāja, rājā khattiyo muddhābhisitto nihatapaccāmitto na kutoci bhayaṁ samanupassati, yadidaṁ paccatthikato;
大王,犹如灌顶的刹帝利王,已经征服敌人,从敌方不见任何恐惧;
dn2:63.3
evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ sīlasampanno na kutoci bhayaṁ samanupassati, yadidaṁ sīlasaṁvarato.
同样,大王,比丘如此具足戒,从戒防护方面不见任何恐惧。
dn2:63.4
So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.
他具足这一圣戒蕴,感受内在无过之乐。
dn2:63.5
Evaṁ kho, mahārāja, bhikkhu sīlasampanno hoti.
大王,比丘就是这样具足戒。
64 · 摄护感官
dn2:64.1
Kathañca, mahārāja, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti?
大王,比丘怎样守护诸根门?
dn2:64.2
Idha, mahārāja, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
大王,这里,比丘眼见色后,不取相,不取随形好。
dn2:64.3
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhā domanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
他若眼根不防护而住,贪忧、恶不善法就可能流入;因此他修习防护,守护眼根,在眼根上实行防护。
dn2:64.4
Sotena saddaṁ sutvā …pe…
耳闻声后……
dn2:64.5
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…
鼻嗅香后……
dn2:64.6
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
舌尝味后……
dn2:64.7
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…
身触所触后……
dn2:64.8
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
意知法后,不取相,不取随形好。
dn2:64.9
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhā domanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
他若意根不防护而住,贪忧、恶不善法就可能流入;因此他修习防护,守护意根,在意根上实行防护。
dn2:64.10
So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.
他具足这一圣根防护,感受内在不染之乐。
dn2:64.11
Evaṁ kho, mahārāja, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti.
大王,比丘就是这样守护诸根门。
65 · 觉察与清楚的了知
dn2:65.1
Kathañca, mahārāja, bhikkhu satisampajaññena samannāgato hoti?
大王,比丘怎样具足念与正知?
dn2:65.2
Idha, mahārāja, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
大王,这里,比丘前进、退回时正知而行;前看、旁看时正知而行;屈、伸时正知而行;持僧伽梨、钵、衣时正知而行;食、饮、嚼、尝时正知而行;大小便时正知而行;行、住、坐、睡、醒、说话、沉默时正知而行。
dn2:65.3
Evaṁ kho, mahārāja, bhikkhu satisampajaññena samannāgato hoti.
大王,比丘就是这样具足念与正知。
“持续观察,并清楚知道整体状态,是怎样的呢?
他前进、退回,
向前看、向旁边看,
弯曲、伸展身体,
拿着外衣、钵和衣服,
吃、喝、咀嚼、品尝,
大小便,
行走、站立、坐着、睡眠、醒来、说话、沉默时,都清楚知道自己的整体状态。”
本段全部词语
66 · 衣食知足
dn2:66.1
Kathañca, mahārāja, bhikkhu santuṭṭho hoti?
大王,比丘怎样知足?
dn2:66.2
Idha, mahārāja, bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena, kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.
大王,这里,比丘以维持身体的衣、维持腹部的团食而知足;无论去哪里,都带着它们离去。
dn2:66.3
Seyyathāpi, mahārāja, pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti, sapattabhārova ḍeti;
大王,犹如有翅的鸟,无论飞往哪里,只带着自己的双翅而飞;
dn2:66.4
evameva kho, mahārāja, bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.
同样,大王,比丘以维持身体的衣、维持腹部的团食而知足;无论去哪里,都带着它们离去。
dn2:66.5
Evaṁ kho, mahārāja, bhikkhu santuṭṭho hoti.
大王,比丘就是这样知足。
“知足,是怎样的呢?他有衣服遮身,有食物充饥,就感到满足;去哪里,只带着这些必需品。如同鸟儿飞到哪里,只带着自己的双翅,他也只带着维持身体的衣食,便能自在离去。”
本段全部词语
67 · 独处建立觉察
dn2:67.1
So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato, imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato,
他具足这一圣戒蕴、这一圣根防护、这一圣念与正知、这一圣知足,
dn2:67.2
vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.
亲近远离的住处:林野、树下、山地、山谷、山洞、墓地、丛林、露天、草堆。
dn2:67.3
So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
他饭后乞食返回,结跏趺坐,挺直身体,于当前建立念。
“有了这样的行为规范、感官收摄、持续观察与对整体状态的清楚知道,以及知足,他选择安静独处的地方:林野、树下、山地、山谷、山洞、墓地、丛林、露天或草堆。乞食用餐回来后,他结跏趺坐,挺直身体,在当下的身心上确立并保持观察。”
本段全部词语
68 · 断除五种障碍
dn2:68.1
So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti.
dn2:68.2
Byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti.
dn2:68.3
Thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī, sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti.
dn2:68.4
Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati, ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti.
dn2:68.5
Vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati, akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
舍弃疑,度过疑而住,对善法不犹豫,使心从疑清净。
69 · 还清债务
dn2:69.1
Seyyathāpi, mahārāja, puriso iṇaṁ ādāya kammante payojeyya.
大王,犹如一个人借债经营事业,
dn2:69.2
Tassa te kammantā samijjheyyuṁ.
那些事业成功了。
dn2:69.3
So yāni ca porāṇāni iṇamūlāni, tāni ca byantiṁ kareyya, siyā cassa uttariṁ avasiṭṭhaṁ dārabharaṇāya.
他偿清原有债款,并有余财养家。
dn2:69.4
Tassa evamassa:
他想:
dn2:69.5
‘ahaṁ kho pubbe iṇaṁ ādāya kammante payojesiṁ.
先前我借债经营事业,
dn2:69.6
Tassa me te kammantā samijjhiṁsu.
那些事业成功了。
dn2:69.7
Sohaṁ yāni ca porāṇāni iṇamūlāni, tāni ca byantiṁ akāsiṁ, atthi ca me uttariṁ avasiṭṭhaṁ dārabharaṇāyā’ti.
我偿清原有债款,也有余财养家。
dn2:69.8
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
他因此获得欢悦,得到喜心。
“好比一个人借钱经营,生意成功,不仅还清旧债,还能养家。他回顾自己从借债经营到还清债务、留有余财的过程,便欣喜愉快。”
本段全部词语
70 · 疾病康复
dn2:70.1
Seyyathāpi, mahārāja, puriso ābādhiko assa dukkhito bāḷhagilāno; bhattañcassa nacchādeyya, na cassa kāye balamattā.
大王,犹如一个人患病,痛苦,重病,食物不合胃口,身体没有力气。
dn2:70.2
So aparena samayena tamhā ābādhā mucceyya; bhattaṁ cassa chādeyya, siyā cassa kāye balamattā.
后来,他脱离疾病,食物合胃口,身体有力气。
dn2:70.3
Tassa evamassa:
他想:
dn2:70.4
‘ahaṁ kho pubbe ābādhiko ahosiṁ dukkhito bāḷhagilāno;
我先前患病,痛苦,重病;
dn2:70.5
bhattañca me nacchādesi, na ca me āsi kāye balamattā.
食物不合胃口,身体没有力气。
dn2:70.6
Somhi etarahi tamhā ābādhā mutto;
如今,我脱离那疾病,
dn2:70.7
bhattañca me chādeti, atthi ca me kāye balamattā’ti.
食物合胃口,身体有力气。
dn2:70.8
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
他因此获得欢悦,得到喜心。
“又如一个人重病痛苦,吃不下饭,身体无力,后来康复,胃口和力气都恢复。他想到自己先前病得如此严重,如今能吃、有力,便欣喜愉快。”
本段全部词语
71 · 走出牢狱
dn2:71.1
Seyyathāpi, mahārāja, puriso bandhanāgāre baddho assa.
大王,犹如一个人被拘禁在牢狱。
dn2:71.2
So aparena samayena tamhā bandhanāgārā mucceyya sotthinā abbhayena, na cassa kiñci bhogānaṁ vayo.
后来,他从牢狱释放,安稳无惧,财产也没有损失。
dn2:71.3
Tassa evamassa:
他想:
dn2:71.4
‘ahaṁ kho pubbe bandhanāgāre baddho ahosiṁ, somhi etarahi tamhā bandhanāgārā mutto sotthinā abbhayena.
我先前被拘禁在牢狱,如今从牢狱释放,安稳无惧,
dn2:71.5
Natthi ca me kiñci bhogānaṁ vayo’ti.
财产也没有损失。
dn2:71.6
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
他因此获得欢悦,得到喜心。
“又如一个人被关在牢里,后来获释,安然无恙,财产也没有损失。他想到自己先前受困,如今自由安全,财物完好,便欣喜愉快。”
本段全部词语
72 · 摆脱奴役
dn2:72.1
Seyyathāpi, mahārāja, puriso dāso assa anattādhīno parādhīno na yenakāmaṅgamo.
大王,犹如一个人是奴仆,不能自主,受制于他人,不能随意而行。
dn2:72.2
So aparena samayena tamhā dāsabyā mucceyya attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṅgamo.
后来,他脱离奴役,能够自主,不受他人支配,成为自由人,随意而行。
dn2:72.3
Tassa evamassa:
他想:
dn2:72.4
‘ahaṁ kho pubbe dāso ahosiṁ anattādhīno parādhīno na yenakāmaṅgamo.
我先前是奴仆,不能自主,受制于他人,不能随意而行。
dn2:72.5
Somhi etarahi tamhā dāsabyā mutto attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṅgamo’ti.
如今,我脱离奴役,能够自主,不受他人支配,成为自由人,随意而行。
dn2:72.6
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
他因此获得欢悦,得到喜心。
“又如一个人原是奴仆,不能自主,受别人支配,不能随意去哪里。后来他摆脱奴役,能自己作主,想去哪里就去哪里。他想到这个变化,便欣喜愉快。”
本段全部词语
73 · 越过荒漠
dn2:73.1
Seyyathāpi, mahārāja, puriso sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaṁ paṭipajjeyya dubbhikkhaṁ sappaṭibhayaṁ.
大王,犹如一个携带财物的人,走上缺少食物、充满危险的荒漠长路。
dn2:73.2
So aparena samayena taṁ kantāraṁ nitthareyya sotthinā, gāmantaṁ anupāpuṇeyya khemaṁ appaṭibhayaṁ.
后来,他安然越过荒漠,到达安全无险的村边。
dn2:73.3
Tassa evamassa:
他想:
dn2:73.4
‘ahaṁ kho pubbe sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaṁ paṭipajjiṁ dubbhikkhaṁ sappaṭibhayaṁ.
我先前携带财物,走上缺少食物、充满危险的荒漠长路。
dn2:73.5
Somhi etarahi taṁ kantāraṁ nitthiṇṇo sotthinā, gāmantaṁ anuppatto khemaṁ appaṭibhayan’ti.
如今,我已安然越过荒漠,到达安全无险的村边。
dn2:73.6
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
他因此获得欢悦,得到喜心。
“又如一个人携带财物穿越荒漠,缺吃少食,处处危险,后来平安走出来,到达安全的村边。他想到自己从危险中安然脱身,便欣喜愉快。”
本段全部词语
74 · 断除障碍后的身心
dn2:74.1
Evameva kho, mahārāja, bhikkhu yathā iṇaṁ yathā rogaṁ yathā bandhanāgāraṁ yathā dāsabyaṁ yathā kantāraddhānamaggaṁ, evaṁ ime pañca nīvaraṇe appahīne attani samanupassati.
同样,大王,比丘看见自身尚未断除的五盖,就如负债、疾病、牢狱、奴役、荒漠长路。
dn2:74.2
Seyyathāpi, mahārāja, yathā āṇaṇyaṁ yathā ārogyaṁ yathā bandhanāmokkhaṁ yathā bhujissaṁ yathā khemantabhūmiṁ;
大王,又如无债、无病、出狱、自由、到达安全之地;
dn2:74.3
evameva kho, mahārāja, bhikkhu ime pañca nīvaraṇe pahīne attani samanupassati.
比丘也是这样看见自身已经断除的五盖。
dn2:74.4
Tassime pañca nīvaraṇe pahīne attani samanupassato pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.
他看见自身已经断除五盖,欢悦生起;欢悦者生喜,喜心者身寂止;身寂止者感受乐,乐者心入定。
75 · 第一禅那
dn2:75.1
So vivicceva kāmehi, vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
76 · 湿润的浴粉团
dn2:76.1
Seyyathāpi, mahārāja, dakkho nhāpako vā nhāpakantevāsī vā kaṁsathāle nhānīyacuṇṇāni ākiritvā udakena paripphosakaṁ paripphosakaṁ sanneyya, sāyaṁ nhānīyapiṇḍi snehānugatā snehaparetā santarabāhirā phuṭā snehena, na ca paggharaṇī;
大王,犹如熟练的浴师或浴师弟子,把浴粉倒入铜盆,一再洒水,揉成浴团;浴团内外充满水分、浸透水分,却不滴流。
dn2:76.2
evameva kho, mahārāja, bhikkhu imameva kāyaṁ vivekajena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphuṭaṁ hoti.
dn2:76.3
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
77 · 第二禅那
dn2:77.1
Puna caparaṁ, mahārāja, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
78 · 泉水涌出的深池
dn2:78.1
Seyyathāpi, mahārāja, udakarahado gambhīro ubbhidodako tassa nevassa puratthimāya disāya udakassa āyamukhaṁ, na dakkhiṇāya disāya udakassa āyamukhaṁ, na pacchimāya disāya udakassa āyamukhaṁ, na uttarāya disāya udakassa āyamukhaṁ, devo ca na kālena kālaṁ sammādhāraṁ anuppaveccheyya.
大王,犹如一座由泉水涌出的深池,东、南、西、北都没有入水口,天也不时时降下适量雨水。
dn2:78.2
Atha kho tamhāva udakarahadā sītā vāridhārā ubbhijjitvā tameva udakarahadaṁ sītena vārinā abhisandeyya parisandeyya paripūreyya paripphareyya, nāssa kiñci sabbāvato udakarahadassa sītena vārinā apphuṭaṁ assa.
池中涌出的清凉水流,浸润、遍润、充满、遍满那池;全池没有任何一处不被清凉水遍满。
dn2:78.3
Evameva kho, mahārāja, bhikkhu imameva kāyaṁ samādhijena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa samādhijena pītisukhena apphuṭaṁ hoti.
dn2:78.4
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
79 · 第三禅那
dn2:79.1
Puna caparaṁ, mahārāja, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti, tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
再者,大王,比丘喜离染,住于舍,有念、正知,以身感受乐;圣者宣说:“舍、有念、乐住。”他进入并住于第三禅。
dn2:79.2
So imameva kāyaṁ nippītikena sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaṁ hoti.
他以无喜之乐浸润、遍润、充满、遍满这身体;全身没有任何一处不被无喜之乐遍满。
80 · 水中的莲花
dn2:80.1
Seyyathāpi, mahārāja, uppaliniyaṁ vā paduminiyaṁ vā puṇḍarīkiniyaṁ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni antonimuggaposīni, tāni yāva caggā yāva ca mūlā sītena vārinā abhisannāni parisannāni paripūrāni paripphuṭāni, nāssa kiñci sabbāvataṁ uppalānaṁ vā padumānaṁ vā puṇḍarīkānaṁ vā sītena vārinā apphuṭaṁ assa;
大王,犹如青莲、红莲或白莲池,有些青莲、红莲或白莲生于水、长于水,未出水面,在水中滋长;从顶端到根部都被清凉水浸润、遍润、充满、遍满,没有任何一处不被清凉水遍满。
dn2:80.2
evameva kho, mahārāja, bhikkhu imameva kāyaṁ nippītikena sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaṁ hoti.
同样,大王,比丘以无喜之乐浸润、遍润、充满、遍满这身体;全身没有任何一处不被无喜之乐遍满。
dn2:80.3
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
81 · 第四禅那
dn2:81.1
Puna caparaṁ, mahārāja, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
再者,大王,比丘舍弃乐、舍弃苦,内心的喜悦与苦恼也已在此前止息,进入并住于不苦不乐、舍念清净的第四禅。
dn2:81.2
So imameva kāyaṁ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṁ hoti.
他以清净、明净的心遍满这身体而坐;全身没有任何一处不被清净、明净的心遍满。
“接着,他舍弃乐、舍弃苦,内心的喜悦与苦恼也已在此前止息,进入并安住在第四禅那。这时既不痛苦,也不愉快,心旁观而不偏著,保持清净的觉察。他坐着,让清净明亮的心遍及全身,没有一处遗漏。”
82 · 白布遍覆身体
dn2:82.1
Seyyathāpi, mahārāja, puriso odātena vatthena sasīsaṁ pārupitvā nisinno assa, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa odātena vatthena apphuṭaṁ assa;
大王,犹如一个人连头一起裹着白布而坐,全身没有任何一处不被白布覆盖。
dn2:82.2
evameva kho, mahārāja, bhikkhu imameva kāyaṁ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṁ hoti.
同样,大王,比丘以清净、明净的心遍满这身体而坐;全身没有任何一处不被清净、明净的心遍满。
dn2:82.3
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
83 · 亲自认识与看见
dn2:83.1
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:83.2
So evaṁ pajānāti:
他这样了知:
dn2:83.3
‘ayaṁ kho me kāyo rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo;
我这个身体有色,由四大所成,父母所生,由饭粥滋养,是无常、磨损、摩擦、破坏、分散之法。
dn2:83.4
idañca pana me viññāṇaṁ ettha sitaṁ ettha paṭibaddhan’ti.
而我的识,依此、系于此。
84 · 宝珠与丝线
dn2:84.1
Seyyathāpi, mahārāja, maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno.
大王,犹如一颗琉璃宝珠,美好、纯种、八面,精细加工,清澈、明净、无浊,各相具足,
dn2:84.2
Tatrāssa suttaṁ āvutaṁ nīlaṁ vā pītaṁ vā lohitaṁ vā odātaṁ vā paṇḍusuttaṁ vā.
其中穿有青、黄、赤、白或淡色的线。
dn2:84.3
Tamenaṁ cakkhumā puriso hatthe karitvā paccavekkheyya:
明眼人把它放在手中省察:
dn2:84.4
‘ayaṁ kho maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno;
这颗琉璃宝珠美好、纯种、八面,精细加工,清澈、明净、无浊,各相具足,
dn2:84.5
tatridaṁ suttaṁ āvutaṁ nīlaṁ vā pītaṁ vā lohitaṁ vā odātaṁ vā paṇḍusuttaṁ vā’ti.
其中穿有青、黄、赤、白或淡色的线。
dn2:84.6
Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:84.7
So evaṁ pajānāti:
他这样了知:
dn2:84.8
‘ayaṁ kho me kāyo rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo;
我这个身体有色,由四大所成,父母所生,由饭粥滋养,是无常、磨损、摩擦、破坏、分散之法。
dn2:84.9
idañca pana me viññāṇaṁ ettha sitaṁ ettha paṭibaddhan’ti.
而我的识,依此、系于此。
dn2:84.10
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
“好比一颗八面琉璃宝珠,质地纯净,加工精细,清澈明亮,里面穿着青、黄、红、白或淡色的线。眼力好的人拿在手中,能把宝珠的品质和其中的线看得清清楚楚。修行者也在心安住、清净明亮、柔软稳定时,清楚看见身体由四种要素组成,来自父母、靠食物维持,会变化散坏,而感知依靠它、与它相连。这又是比先前更好、更高的修行成果。”
本段全部词语
85 · 由心形成的身体
dn2:85.1
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte manomayaṁ kāyaṁ abhinimmānāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:85.2
So imamhā kāyā aññaṁ kāyaṁ abhinimmināti rūpiṁ manomayaṁ sabbaṅgapaccaṅgiṁ ahīnindriyaṁ.
他从这个身体化作另一个身体,有色、意所成,大小肢体齐全,诸根无缺。
“心安住后,清净明亮,没有污垢,远离染污,柔软灵活,适于运用,稳定而不受扰动。他使这样的心朝向产生由心形成的身体。他从这个身体产生另一个有形、由心形成的身体,肢体和各种能力齐全。”
本段全部词语
心柔软、适于运用、安住、不动 · 明净、无垢、离随染 · 心的安住 · 意所成
86 · 草芯、剑和蛇的比喻
dn2:86.1
Seyyathāpi, mahārāja, puriso muñjamhā īsikaṁ pavāheyya.
大王,犹如一个人从文阇草抽出草芯,
dn2:86.2
Tassa evamassa:
他想:
dn2:86.3
‘ayaṁ muñjo, ayaṁ īsikā, añño muñjo, aññā īsikā, muñjamhā tveva īsikā pavāḷhā’ti.
这是文阇草,这是草芯;文阇草是一物,草芯是另一物,草芯是从文阇草抽出的。
dn2:86.4
Seyyathā vā pana, mahārāja, puriso asiṁ kosiyā pavāheyya.
大王,又如一个人从剑鞘抽出剑,
dn2:86.5
Tassa evamassa:
他想:
dn2:86.6
‘ayaṁ asi, ayaṁ kosi, añño asi, aññā kosi, kosiyā tveva asi pavāḷho’ti.
这是剑,这是鞘;剑是一物,鞘是另一物,剑是从鞘中抽出的。
dn2:86.7
Seyyathā vā pana, mahārāja, puriso ahiṁ karaṇḍā uddhareyya.
大王,又如一个人使蛇离开蛇蜕,
dn2:86.8
Tassa evamassa:
他想:
dn2:86.9
‘ayaṁ ahi, ayaṁ karaṇḍo. Añño ahi, añño karaṇḍo, karaṇḍā tveva ahi ubbhato’ti.
这是蛇,这是蛇蜕;蛇是一物,蛇蜕是另一物,蛇是从蛇蜕中出来的。
dn2:86.10
Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte manomayaṁ kāyaṁ abhinimmānāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
同样,大王,比丘心如此入定、清净、明净、无垢、离随染、柔软、适于运用、安住、达到不动时,他引导、倾向其心于化作意所成身。
dn2:86.11
So imamhā kāyā aññaṁ kāyaṁ abhinimmināti rūpiṁ manomayaṁ sabbaṅgapaccaṅgiṁ ahīnindriyaṁ.
他从这个身体化作另一个身体,有色、意所成,大小肢体齐全,诸根无缺。
dn2:86.12
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
“好比从草茎抽出草芯,清楚知道草茎与草芯不同,而草芯从草茎抽出;
又像从剑鞘抽出剑,知道剑与鞘不同,剑从鞘中抽出;
也像蛇从蛇蜕中出来,知道蛇与蜕不同。修行者也使清净、稳定而适于运用的心,产生另一个有形、由心形成、肢体与各种能力完整的身体。这又是比先前更好、更高的修行成果。”
本段全部词语
心柔软、适于运用、安住、不动 · 明净、无垢、离随染 · 心的安住 · 意所成
87 · 神变能力
dn2:87.1
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte iddhividhāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:87.2
So anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchati seyyathāpi pathaviyā; ākāsepi pallaṅkena kamati seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti.
他体验多种神变:由一成多,由多成一;显现、隐没;穿墙、穿垣、穿山,毫无阻碍,如行虚空;在地中出没,如在水中;在水上行走而不沉没,如在地上;以结跏趺坐在空中而行,如有翅之鸟;以手触摸、抚摩如此大威力、大威势的日月;乃至梵世,以身自在而行。
“心安住后,清净明亮,没有污垢,远离染污,柔软灵活,适于运用,稳定而不受扰动。他使这样的心朝向神变能力。他能由一个变成多个,再由多个变回一个;
显现或隐藏,穿过墙壁和山体,如同在空中通行;
在地下出入如同在水中,走在水上如同在地面;
结跏趺坐在空中飞行,如同鸟飞;
用手触摸具有巨大威力的日月,甚至能够以身体自在到达梵天界。”
本段全部词语
88 · 陶工、牙工与金工
dn2:88.1
Seyyathāpi, mahārāja, dakkho kumbhakāro vā kumbhakārantevāsī vā suparikammakatāya mattikāya yaṁ yadeva bhājanavikatiṁ ākaṅkheyya, taṁ tadeva kareyya abhinipphādeyya.
大王,犹如熟练的陶工或陶工弟子,对精细加工的黏土,想做什么器物,就制作成什么器物。
dn2:88.2
Seyyathā vā pana, mahārāja, dakkho dantakāro vā dantakārantevāsī vā suparikammakatasmiṁ dantasmiṁ yaṁ yadeva dantavikatiṁ ākaṅkheyya, taṁ tadeva kareyya abhinipphādeyya.
大王,又如熟练的牙工或牙工弟子,对精细加工的象牙,想做什么牙器,就制作成什么牙器。
dn2:88.3
Seyyathā vā pana, mahārāja, dakkho suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā suparikammakatasmiṁ suvaṇṇasmiṁ yaṁ yadeva suvaṇṇavikatiṁ ākaṅkheyya, taṁ tadeva kareyya abhinipphādeyya.
大王,又如熟练的金工或金工弟子,对精细加工的金,想做什么金器,就制作成什么金器。
dn2:88.4
Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte iddhividhāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:88.5
So anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchati seyyathāpi pathaviyā; ākāsepi pallaṅkena kamati seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti.
他体验多种神变:由一成多,由多成一;显现、隐没;穿墙、穿垣、穿山,毫无阻碍,如行虚空;在地中出没,如在水中;在水上行走而不沉没,如在地上;以结跏趺坐在空中而行,如有翅之鸟;以手触摸、抚摩如此大威力、大威势的日月;乃至梵世,以身自在而行。
dn2:88.6
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
“好比熟练的陶工、牙工或金工,拿到处理好的黏土、象牙或金子,便能做成自己想做的器物。修行者也以清净、稳定、适于运用的心发挥这些神变:
一变多、多变一,
显现隐没,
穿墙过山,
在地下出入,
在水上行走,
结跏趺坐于空中而行,
触摸日月,
乃至以身体自在到达梵天界。这又是比先前更好、更高的修行成果。”
本段全部词语
89 · 超常的听闻能力
dn2:89.1
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte dibbāya sotadhātuyā cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:89.2
So dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāti dibbe ca mānuse ca ye dūre santike ca.
他以清净、超人的天耳界,听见天与人两种声音,无论远近。
90 · 辨别各种声音
dn2:90.1
Seyyathāpi, mahārāja, puriso addhānamaggappaṭipanno. So suṇeyya bherisaddampi mudiṅgasaddampi saṅkhapaṇavadindimasaddampi. Tassa evamassa: ‘bherisaddo’ itipi, ‘mudiṅgasaddo’ itipi, ‘saṅkhapaṇavadindimasaddo’ itipi.
大王,犹如行于长路的人,听见大鼓声、腰鼓声、螺小鼓与铜鼓声,他想:“这是大鼓声,这是腰鼓声,这是螺、小鼓与铜鼓声。”
dn2:90.2
Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte dibbāya sotadhātuyā cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:90.3
So dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāti dibbe ca mānuse ca ye dūre santike ca.
他以清净、超人的天耳界,听见天与人两种声音,无论远近。
dn2:90.4
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
“好比赶路的人听到大鼓、腰鼓、螺、小鼓和铜鼓的声音,能分别听清是哪一种。修行者也以清净、稳定而适于运用的心,听到远近天界与人间的声音。这又是比先前更好、更高的修行成果。”
本段全部词语
91 · 了知他人的心
dn2:91.1
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte cetopariyañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:91.2
So parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānāti—
他以心遍知其他有情、其他人的心而了知:
dn2:91.3
sarāgaṁ vā cittaṁ ‘sarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知有贪的心为“有贪的心”。
dn2:91.4
vītarāgaṁ vā cittaṁ ‘vītarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知离贪的心为“离贪的心”。
dn2:91.5
sadosaṁ vā cittaṁ ‘sadosaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知有瞋的心为“有瞋的心”。
dn2:91.6
vītadosaṁ vā cittaṁ ‘vītadosaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知离瞋的心为“离瞋的心”。
dn2:91.7
samohaṁ vā cittaṁ ‘samohaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知有痴的心为“有痴的心”。
dn2:91.8
vītamohaṁ vā cittaṁ ‘vītamohaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知离痴的心为“离痴的心”。
dn2:91.9
saṅkhittaṁ vā cittaṁ ‘saṅkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知收缩的心为“收缩的心”。
dn2:91.10
vikkhittaṁ vā cittaṁ ‘vikkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知散乱的心为“散乱的心”。
dn2:91.11
mahaggataṁ vā cittaṁ ‘mahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
他了知广大的心为“广大的心”。
dn2:91.12
amahaggataṁ vā cittaṁ ‘amahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
他了知不广大的心为“不广大的心”。
dn2:91.13
sauttaraṁ vā cittaṁ ‘sauttaraṁ cittan’ti pajānāti,
他了知有上的心为“有上的心”。
dn2:91.14
anuttaraṁ vā cittaṁ ‘anuttaraṁ cittan’ti pajānāti,
他了知无上的心为“无上的心”。
dn2:91.15
samāhitaṁ vā cittaṁ ‘samāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知入定的心为“入定的心”。
dn2:91.16
asamāhitaṁ vā cittaṁ ‘asamāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知未入定的心为“未入定的心”。
dn2:91.17
vimuttaṁ vā cittaṁ ‘vimuttaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知解脱的心为“解脱的心”。
dn2:91.18
avimuttaṁ vā cittaṁ ‘avimuttaṁ cittan’ti pajānāti.
他了知未解脱的心为“未解脱的心”。
“心安住后,清净明亮,没有污垢,远离染污,柔软灵活,适于运用,稳定而不受扰动。他使这样的心朝向了知别人的内心。他如实了知:
对方有贪恋还是没有贪恋,
有反感、排斥还是没有,
有迷乱还是没有;
内心收缩还是散乱,开阔广大还是不具备这种广大;
还有比这更高的心境,还是已经没有比这更高的心境;
心安住还是没有安住,已经从束缚中解脱还是没有解脱。”
本段全部词语
心柔软、适于运用、安住、不动 · 明净、无垢、离随染 · 心的安住 · 他心智 · 瞋恚 · 收缩的心、散乱的心 · 广大的心、不广大的心 · 有更上的心、无更上的心
92 · 明镜中看见自己
dn2:92.1
Seyyathāpi, mahārāja, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udakapatte sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno sakaṇikaṁ vā ‘sakaṇikan’ti jāneyya, akaṇikaṁ vā ‘akaṇikan’ti jāneyya;
大王,犹如年轻、青春、喜爱装饰的男女,在清净明亮的镜子或清水钵中察看自己的脸;有污点,知有污点;无污点,知无污点。
dn2:92.2
evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte cetopariyañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:92.3
So parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānāti—
他以心遍知其他有情、其他人的心而了知:
dn2:92.4
sarāgaṁ vā cittaṁ ‘sarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知有贪的心为“有贪的心”。
dn2:92.5
vītarāgaṁ vā cittaṁ ‘vītarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知离贪的心为“离贪的心”。
dn2:92.6
sadosaṁ vā cittaṁ ‘sadosaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知有瞋的心为“有瞋的心”。
dn2:92.7
vītadosaṁ vā cittaṁ ‘vītadosaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知离瞋的心为“离瞋的心”。
dn2:92.8
samohaṁ vā cittaṁ ‘samohaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知有痴的心为“有痴的心”。
dn2:92.9
vītamohaṁ vā cittaṁ ‘vītamohaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知离痴的心为“离痴的心”。
dn2:92.10
saṅkhittaṁ vā cittaṁ ‘saṅkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知收缩的心为“收缩的心”。
dn2:92.11
vikkhittaṁ vā cittaṁ ‘vikkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知散乱的心为“散乱的心”。
dn2:92.12
mahaggataṁ vā cittaṁ ‘mahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
他了知广大的心为“广大的心”。
dn2:92.13
amahaggataṁ vā cittaṁ ‘amahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
他了知不广大的心为“不广大的心”。
dn2:92.14
sauttaraṁ vā cittaṁ ‘sauttaraṁ cittan’ti pajānāti,
他了知有上的心为“有上的心”。
dn2:92.15
anuttaraṁ vā cittaṁ ‘anuttaraṁ cittan’ti pajānāti,
他了知无上的心为“无上的心”。
dn2:92.16
samāhitaṁ vā cittaṁ ‘samāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知入定的心为“入定的心”。
dn2:92.17
asamāhitaṁ vā cittaṁ ‘asamāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知未入定的心为“未入定的心”。
dn2:92.18
vimuttaṁ vā cittaṁ ‘vimuttaṁ cittan’ti pajānāti,
他了知解脱的心为“解脱的心”。
dn2:92.19
avimuttaṁ vā cittaṁ ‘avimuttaṁ cittan’ti pajānāti.
他了知未解脱的心为“未解脱的心”。
dn2:92.20
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
“好比爱打扮的年轻人照清亮的镜子或清水,脸上有污点就知道有,没有就知道没有。修行者也以清净、稳定而适于运用的心,看清别人心中是否有贪恋、反感、排斥、迷乱,
是收缩或散乱、
广大或不广大、
还有更高的心境或已无更高的心境、
安住或没有安住、
解脱或未解脱。这又是比先前更好、更高的修行成果。”
本段全部词语
心柔软、适于运用、安住、不动 · 明净、无垢、离随染 · 心的安住 · 他心智 · 瞋恚 · 收缩的心、散乱的心 · 广大的心、不广大的心 · 有更上的心、无更上的心
93 · 过去的生存经历
dn2:93.1
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:93.2
So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe, ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
他忆念多种宿住,即一生、二生、三生、四生、五生、十生、二十生、三十生、四十生、五十生、百生、千生、十万生,许多坏劫、许多成劫、许多成坏劫:“我在那里有这样的名字、族姓、容貌、食物,感受这样的苦乐,寿命以此为限;从那里死去,生于另一处。在那里也有这样的名字、族姓、容貌、食物,感受这样的苦乐,寿命以此为限;从那里死去,出生于此。”这样,他忆念具行相、具细节的多种宿住。
“心安住后,清净明亮,没有污垢,远离染污,柔软灵活,适于运用,稳定而不受扰动。他使这样的心朝向回忆过去的生存经历。他记得一生、二生、三生、四生、五生、十生、二十生、三十生、四十生、五十生、百生、千生、十万生,乃至许多世界毁坏、形成、形成与毁坏的漫长时期。他记得自己在各处的名字、族姓、容貌、食物、经历的苦乐、寿命长短,从那里死去后又出生在哪里,直到出生于此;这些经历的情形和细节都能忆起。”
本段全部词语
心柔软、适于运用、安住、不动 · 明净、无垢、离随染 · 心的安住 · 宿住随念智
94 · 往返村庄的比喻
dn2:94.1
Seyyathāpi, mahārāja, puriso sakamhā gāmā aññaṁ gāmaṁ gaccheyya, tamhāpi gāmā aññaṁ gāmaṁ gaccheyya. So tamhā gāmā sakaṁyeva gāmaṁ paccāgaccheyya. Tassa evamassa: ‘ahaṁ kho sakamhā gāmā amuṁ gāmaṁ agacchiṁ, tatra evaṁ aṭṭhāsiṁ, evaṁ nisīdiṁ, evaṁ abhāsiṁ, evaṁ tuṇhī ahosiṁ, tamhāpi gāmā amuṁ gāmaṁ agacchiṁ, tatrāpi evaṁ aṭṭhāsiṁ, evaṁ nisīdiṁ, evaṁ abhāsiṁ, evaṁ tuṇhī ahosiṁ, somhi tamhā gāmā sakaṁyeva gāmaṁ paccāgato’ti.
大王,犹如一个人从自己的村庄去另一个村庄,再从那个村庄去另一个村庄,然后回到自己的村庄。他想:“我从自己的村庄去了那个村庄,在那里这样站、这样坐、这样说话、这样沉默;又从那个村庄去了另一个村庄,在那里也这样站、这样坐、这样说话、这样沉默;如今我已从那里回到自己的村庄。”
dn2:94.2
Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:94.3
So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe, ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
他忆念多种宿住,即一生、二生、三生、四生、五生、十生、二十生、三十生、四十生、五十生、百生、千生、十万生,许多坏劫、许多成劫、许多成坏劫:“我在那里有这样的名字、族姓、容貌、食物,感受这样的苦乐,寿命以此为限;从那里死去,生于另一处。在那里也有这样的名字、族姓、容貌、食物,感受这样的苦乐,寿命以此为限;从那里死去,出生于此。”这样,他忆念具行相、具细节的多种宿住。
dn2:94.4
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
“好比一个人从自己的村庄去了另一个村庄,又去了第三个村庄,再回到原来的村庄。他记得自己在各处怎样站、怎样坐、说了什么、什么时候沉默,以及往返的路线。修行者也以清净、稳定而适于运用的心,记起从一生到十万生,乃至许多世界形成毁坏时期的生存经历,清楚记得各处的名字、族姓、容貌、饮食、苦乐和寿命,以及死亡再生的次第。这又是比先前更好、更高的修行成果。”
本段全部词语
心柔软、适于运用、安住、不动 · 明净、无垢、离随染 · 心的安住 · 宿住随念智
95 · 众生死亡与再生
dn2:95.1
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:95.2
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate, yathākammūpage satte pajānāti: ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate, yathākammūpage satte pajānāti.
他以清净、超人的天眼,看见有情死亡、出生,卑劣、殊胜,美貌、丑陋,善趣、恶趣;了知有情随业而往:“这些有情具身恶行、语恶行、意恶行,诽谤圣者,有邪见,依邪见采取行动;他们身坏命终后,生于苦处、恶趣、堕处、地狱。而这些有情具身善行、语善行、意善行,不诽谤圣者,有正见,依正见采取行动;他们身坏命终后,生于善趣、天界。”这样,他以清净、超人的天眼,看见有情死亡、出生,卑劣、殊胜,美貌、丑陋,善趣、恶趣;了知有情随业而往。
96 · 楼上看见行人
dn2:96.1
Seyyathāpi, mahārāja, majjhe siṅghāṭake pāsādo. Tattha cakkhumā puriso ṭhito passeyya manusse gehaṁ pavisantepi nikkhamantepi rathikāyapi vīthiṁ sañcarante majjhe siṅghāṭake nisinnepi. Tassa evamassa: ‘ete manussā gehaṁ pavisanti, ete nikkhamanti, ete rathikāya vīthiṁ sañcaranti, ete majjhe siṅghāṭake nisinnā’ti.
大王,犹如十字路口中有座楼房,明眼人站在那里,看见人们进屋、出屋、来往街道、坐在路口。他想:“这些人进屋,这些人出屋,这些人在街道来往,这些人坐在路口。”
dn2:96.2
Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:96.3
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate, yathākammūpage satte pajānāti: ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate; yathākammūpage satte pajānāti.
他以清净、超人的天眼,看见有情死亡、出生,卑劣、殊胜,美貌、丑陋,善趣、恶趣;了知有情随业而往:“这些有情具身恶行、语恶行、意恶行,诽谤圣者,有邪见,依邪见采取行动;他们身坏命终后,生于苦处、恶趣、堕处、地狱。而这些有情具身善行、语善行、意善行,不诽谤圣者,有正见,依正见采取行动;他们身坏命终后,生于善趣、天界。”这样,他以清净、超人的天眼,看见有情死亡、出生,卑劣、殊胜,美貌、丑陋,善趣、恶趣;了知有情随业而往。
dn2:96.4
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
“好比站在十字路口楼上的明眼人,看清哪些人进屋,哪些人出屋,哪些人在路上行走,哪些人坐在路口。修行者也以清净、稳定而适于运用的心,看见众生死亡和再生,了知他们因身体、言语、心念的善恶,是否诽谤圣者,以及依怎样的认知行事,而到达相应的安乐或痛苦去处。这又是比先前更好、更高的修行成果。”
本段全部词语
心柔软、适于运用、安住、不动 · 明净、无垢、离随染 · 心的安住 · 死生智 · 天眼
97 · 亲证染污穷尽
dn2:97.1
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:97.2
So idaṁ dukkhanti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ dukkhasamudayoti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ dukkhanirodhoti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ pajānāti.
他如实了知:“这是苦,这是苦集,这是苦灭,这是导向苦灭的行道。”
dn2:97.3
Ime āsavāti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ āsavasamudayoti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ āsavanirodhoti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ pajānāti.
他如实了知:“这些是漏,这是漏集,这是漏灭,这是导向漏灭的行道。”
dn2:97.4
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati,
dn2:97.5
vimuttasmiṁ ‘vimuttam’iti ñāṇaṁ hoti,
解脱时,有“已解脱”之智。
dn2:97.6
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
他了知:“生已尽,梵行已立,所作已办,不再有如此之有。”(证得四果,即阿罗汉果)
“心安住后,清净明亮,没有污垢,远离染污,柔软灵活,适于运用,稳定而不受扰动。他使这样的心朝向亲自证知染污已经穷尽。
他如实了知:
这是苦迫,
这是苦迫的生起,
这是苦迫的止息,
这是通向苦迫止息的道路;
也如实了知:
这些是使心受缚的染污,
这是这些染污的生起,
这是这些染污的止息,
这是通向这些染污止息的道路。
这样认识、这样看见时,他的心从感官欲望的染污、驱使自己不断成为某种存在的染污,以及看不清楚所造成的染污中解脱。
他知道自己已经解脱:出生已经结束,修行道路已经走完,应完成的修行已经完成,不再有这样的生存延续(证得四果,即阿罗汉果)。”
本段全部词语
心柔软、适于运用、安住、不动 · 明净、无垢、离随染 · 心的安住 · 漏 · 欲漏 · 有漏(bhavāsava) · 无明漏 · 漏尽智 · 所作已办
98 · 最高的可见成果
dn2:98.1
Seyyathāpi, mahārāja, pabbatasaṅkhepe udakarahado accho vippasanno anāvilo. Tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito passeyya sippisambukampi sakkharakathalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi. Tassa evamassa: ‘ayaṁ kho udakarahado accho vippasanno anāvilo. Tatrime sippisambukāpi sakkharakathalāpi macchagumbāpi carantipi tiṭṭhantipī’ti.
大王,犹如山间有座清澈、明净、无浊的水池,明眼人站在岸上,看见螺贝、砂石、游动或静止的鱼群。他想:“这水池清澈、明净、无浊,其中有螺贝、砂石,以及游动或静止的鱼群。”
dn2:98.2
Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
dn2:98.3
‘So idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
他如实了知:“这是苦,这是苦集,这是苦灭,这是导向苦灭的行道。”
dn2:98.4
‘Ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
他如实了知:“这些是漏,这是漏集,这是漏灭,这是导向漏灭的行道。”
dn2:98.5
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati,
dn2:98.6
vimuttasmiṁ ‘vimuttam’iti ñāṇaṁ hoti,
解脱时,有“已解脱”之智。
dn2:98.7
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.
他了知:“生已尽,梵行已立,所作已办,不再有如此之有。”(证得四果,即阿罗汉果)
dn2:98.8
Idaṁ kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
大王,这也是现见的沙门果,比先前那些现见的沙门果更优胜、更殊妙。
dn2:98.9
Imasmā ca pana, mahārāja, sandiṭṭhikā sāmaññaphalā aññaṁ sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā natthī”ti.
大王,没有另一种现见的沙门果,比这种现见的沙门果更上、更殊妙。
99 · 皈依与承认过失
dn2:99.1
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavantaṁ etadavoca:
这样说时,摩揭陀王韦提希子阿阇世对世尊说:
dn2:99.2
“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.
太好了,尊者!太好了,尊者!
dn2:99.3
Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ, bhante, bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.
尊者,犹如扶起倒下的,揭开覆盖的,给迷路者指路,在黑暗中举起油灯,使有眼者看见形色;世尊以种种方式开显了法。
dn2:99.6
Accayo maṁ, bhante, accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yohaṁ pitaraṁ dhammikaṁ dhammarājānaṁ issariyakāraṇā jīvitā voropesiṁ.
尊者,我因愚、因痴、因不善而犯下过失:为了权势,夺去了我那如法、依法治国的父亲的生命。
dn2:99.7
Tassa me, bhante bhagavā, accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyā”ti.
请世尊接受我如实承认这过失,以便未来防护。
国王说:“太好了,尊者!您像扶起倒下的东西、揭开遮住的东西、给迷路的人指路、在黑暗中点亮油灯,让有眼的人看清一样,以各种方式把教导讲明白了。我愿终身以佛陀、您的教导和僧团为指引,请把我记作在家弟子。
我曾因愚昧迷惑、行为不善,为了夺取权势,杀死了自己的父亲——一位正直、依法治国的国王。请接受我对过错的承认,使我以后能够约束自己。”
本段全部词语
100 · 如实补救过失
dn2:100.1
“Taggha tvaṁ, mahārāja, accayo accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yaṁ tvaṁ pitaraṁ dhammikaṁ dhammarājānaṁ jīvitā voropesi.
大王,你确实因愚、因痴、因不善而犯下过失,夺去了你那如法、依法治国的父亲的生命。
dn2:100.2
Yato ca kho tvaṁ, mahārāja, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi, taṁ te mayaṁ paṭiggaṇhāma.
大王,但你见过失为过失,依法补救,我们接受你的承认。
dn2:100.3
Vuddhihesā, mahārāja, ariyassa vinaye, yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti, āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjatī”ti.
大王,见过失为过失,依法补救,未来实行防护,这就是圣者之律中的增长。
佛陀说:“大王,你为了权势杀死正直、依法治国的父亲,确实是因愚昧迷惑和不善而犯下的过错。但你现在承认过错,并按照正当的方式补救,我接受你的承认。在圣者的修行规制中,能认清过错,如实补救,并在以后约束自己,就是进步。”
本段全部词语
101 · 国王告辞
dn2:101.1
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavantaṁ etadavoca:
这样说时,摩揭陀王韦提希子阿阇世对世尊说:
dn2:101.2
“handa ca dāni mayaṁ, bhante, gacchāma bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
尊者,现在我们告辞了。我们多事多务。
dn2:101.3
“Yassadāni tvaṁ, mahārāja, kālaṁ maññasī”ti.
大王,现在请你自行决定时候。
dn2:101.4
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
于是,摩揭陀王韦提希子阿阇世欢喜、随喜世尊所说的话,从座位起身,礼敬世尊,右绕后离去。
国王说:“尊者,我事务繁多,现在该告辞了。”佛陀说:“请便。”国王欢喜地接受佛陀的话,起身礼敬,右绕后离去。
本段全部词语
102 · 国王错失的机会
dn2:102.1
Atha kho bhagavā acirapakkantassa rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa bhikkhū āmantesi:
摩揭陀王韦提希子阿阇世离去不久,世尊对比丘们说:
dn2:102.2
“khatāyaṁ, bhikkhave, rājā.
比丘们,这国王已经受损。
dn2:102.3
Upahatāyaṁ, bhikkhave, rājā.
比丘们,这国王已经受伤。
dn2:102.4
Sacāyaṁ, bhikkhave, rājā pitaraṁ dhammikaṁ dhammarājānaṁ jīvitā na voropessatha, imasmiññeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ uppajjissathā”ti.
比丘们,如果这国王没有夺去他那如法、依法治国的父亲的生命,他就会在这个座位上生起离尘无垢的法眼(即证得初果〔入流果〕)。
dn2:102.5
Idamavoca bhagavā.
世尊这样说。
dn2:102.6
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
比丘们满意,欢喜世尊所说的话。
国王离开不久,佛陀对大家说:“这位国王损害了自己。如果他没有杀害那位正直、依法治国的父亲,刚才坐在这里时,他就会生起清净无垢的法眼(即证得初果〔入流果〕)。”佛陀这样说后,出家修行者们欢喜地接受了他的教导。